اهمیت آموزش در مقابله با گرمایش جهانی در کتابهای شیمی متوسطه: مقایسه محتوای کتابهای شیمی نظام آموزشی جدید با قدیم در ایران
نویسندگان
1 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
2 گروه شیمی تجزیه، دانشکده شیمی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، صندوق پستی: 1618-16315، تهران، ایران
3 گروه شیمی تجزیه، دانشکده شیمی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، صندوق پستی: 1618-16315، تهران،
doi
10.48310/chemedu.2025.18684.1314چکیده
پیشینه و اهداف: آموزش از طریق نظام آموزشی یکی از موثرترین روشها برای کاهش ردپای CO2 و مقابله با گرمایش جهانی است. کتابهای درسی شیمی، با برخورداری از ظرفیت تلفیق دانش نظری با مصادیق ملموس زندگی روزمره، میتوانند به عنوان بستری برای انتقال مفاهیم زیست محیطی و تغییرات اقلیم عمل کنند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتابهای شیمی نظام آموزشی جدید و مقایسه آنها با کتابهای نظام قدیم، از منظر توجه به مقولههای مرتبط با گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی انجام شده است. روشها: در این پژوهش از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی استفاده شد. جامعه پژوهش شامل کلیه کتابهای درسی شیمی نظام جدید و قدیم بوده و برای طبقهبندی مفاهیم، چارچوبی با چهار کد اصلی طراحی و کدگذاری شدند. یافتهها: محتوای کتابهای نظام جدید به مراتب توجه بیشتری به مقولههای مرتبط با گرمایش جهانی دارد که بیشترین مورد آن در مقوله راهکارها و آموزش و آگاهی است. در مقابل، در نظام قدیم تمرکز بر این مقولهها محدود بوده است. نتیجهگیری: بررسیها نشان میدهد، نظام آموزشی جدید به طور جدیتر به مسائل زیست محیطی و گرمایش جهانی توجه کرده و در محتوای آموزشی، اقدامات عملی و آموزشهای لازم را برای مقابله با این مسئله معرفی کرده که میتواند به بهبود آگاهی و نگرش دانشآموزان کمک کند. این تغییرات محتوایی در نظام جدید به عنوان یک امر مهم در جهت تقویت آموزشهای زیست محیطی و تربیت جامع دانشآموزان است. با وجود پیشرفتها، هنوز فرصتهایی برای تقویت مفاهیم بنیادی، افزایش آگاهی و پرورش نگرشهای پایدار وجود دارد.
