بررسی کجفهمیهای دانشآموزان پایه یازدهم در مفاهیم ایزومری و نامگذاری هیدروکربنها با روش ارزشیابی مفهومی
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکتری، گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
2 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
doi
10.48310/chemedu.2025.18328.1308چکیده
پیشینه و اهداف: درس شیمی یکی از دروس علوم تجربی است که بسیاری از دانشآموزان برای یادگیری آن با مشکل کجفهمی مواجه هستند. لذا شناخت و رفع کجفهمی آنها در یادگیری شیمی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی کجفهمیهای دانشآموزان پایه یازدهم درباره مفاهیم ایزومری و نامگذاری هیدروکربنها با روش ارزیابی مفهومی انجام شده است. روشها: نوع پژوهش، بنیادی است و دادههای آن با روش توصیفی پیمایشی گردآوری شد. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانشآموزان پایه یازدهم رشتههای تجربی و ریاضی مدارس شهر تهران و شهرستانهای استان تهران در سال تحصیلی 1404-1403 است. حجم نمونه پژوهش شامل 265 دانشآموز دختر و 283 دانشآموز پسر است که به صورت تصادفی و به روش نمونهگیری به شیوه نمونه در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از آزمون تشخیصی حاوی 8 سؤال چهار گزینهای استفاده شد. روایی آزمون توسط 15 نفر از استادان و دبیران شیمی تأیید و با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به مقدار 84/0، پایایی سؤالات آزمون اثبات شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار IBM SPSS Statistics 26 انجام شد. یافتهها: بازبینی محتوای بخش ایزومری و نامگذاری هیدروکربنهای کتاب درسی شیمی یازدهم و همچنین شیوۀ تدریس معلمان با دقت کافی و توجه ویژه پیشنهاد میشود. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که 9/16% و 9/11% دانشآموزان پایه یازدهم بهترتیب در مفاهیم ایزومری و نامگذاری هیدروکربنها دچار کجفهمی هستند. بیشترین کجفهمی در مفهوم ایزومری در زمینه تشخیص ایزومری در گروههای عاملی و در مفهوم نامگذاری هیدروکربنها در زمینه تشخیص زنجیر اصلی شناسایی شد. بررسیها نشان داد که تفاوت معناداری بین میانگین کجفهمی دانشآموزان دختر و پسر درباره مفاهیم ذکرشده وجود ندارد.