مقایسه بین آموزش تئوری و آموزش آزمایشگاهی عملی/ نرم‌افزاری در بهبود یادگیری مفاهیم شیمی و رفع کج‌فهمی

نویسندگان

1 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران ، ایران

2 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران ، ایران

3 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران ، ایران

doi
10.48310/chemedu.2025.18104.1300
چکیده

پیشینه و اهداف: تغییر مکرر محتوای آموزشی و وجود برخی مفاهیم انتزاعی در درس شیمی کج­ فهمی ­های متعددی برای دانش­ آموزان ایجاد کرده است. از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی ضرورت توجه به نقش انجام آزمایش­های کتاب در محیط مجازی و حضوری شیمی در مدارس به عنوان عامل پیشران مؤثر در موفقیت و فهم دانش ­آموزان است. روش‌ها: تحقیق حاضر از نظر دسته­ بندی تحقیقات بر حسب هدف، از نوع کاربردی و بر حسب نحوه گردآوری داده­ ها، پرسش‌نامه­ ای و از نظر تجزیه و تحلیل داده ­ها از نوع کمّی و مقایسه ­ای به شمار می ­رود. ابزارمطالعه این تحقیق پرسشنامه است و بر این اساس شش سؤال مفهومی شیمی تهیه شده و میزان پاسخ صحیح جامعه آماری دانش ­آموزان به پرسش‌نامه بررسی گردیده است. میزان آلفای کرونباخ (0.959) به دست‌آمده نشان‌دهنده پایایی بسیار بالای پرسش‌نامه و سازگاری درونی خوب برای سؤالات است. در حالی که پرسش‌نامه‌ها در یک گروه بدون هیچ آموزشی عملی و مجازی تکمیل گردید، برای گروه دیگر مفاهیم مورد سؤال توسط آزمایش عملی و همچنین آزمایشگاه مجازی به کمک نرم ­افزار آموزش داده شد و سپس به سؤالات پاسخ داده شد. یافته ­ها: بر اساس نتایج حاصل از جامعه آماری مورد مطالعه، دانش ­آموزان مدرسه‌ای که آزمایش‌ها برای آن­ها انجام شده است، فهم عمیق‌تری نسبت به مفاهیم شیمی و توانایی بهتری در به­ کارگیری و تعمیم موقعیت‌های مشابه در زندگی دارند و میزان کج‌فهمی آن­ها کمتر است، زیرا سطح معناداری برای اکثر سؤالات پرسش‌نامه پایین­تر از 0.05 است. نتیجه‌گیری: این امر حاکی از آن است که انجام آزمایش کتب درسی در یادگیری بهتر و رفع کج ­فهمی اثر مثبت دارد. علاوه بر این، انجام مجازی آزمایش­ها از طریق نرم افزارهای آزمایشگاهی مرتبط منجر به درک بهتر مفاهیم درسی می­ شود.