اثربخشی آموزش خود هیپنوتیزم بر جهت‌گیری آینده، خوش‌بینی تحصیلی و عزم تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به درماندگی آموخته‌شده

نویسندگان
doi
10.82205/fhj.2025/1215218
چکیده

مقدمه: درماندگی آموخته‌شده، یک پدیده روان‌شناختی است که زمانی رخ می‌دهد که فرد، پس از تجربه‌های مکرر شکست یا ناتوانی، به این باور می‌رسد که تلاش کردن فایده‌ای ندارد، حتی اگر شرایط تغییر کند و موفقیت ممکن شود و با توجه به شرایط حساس دانش آموزان این پژوهش با هدف، بررسی اثربخشی آموزش خود هیپنوتیزم بر جهت‌گیری آینده، خوش‌بینی تحصیلی و عزم تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به درماندگی آموخته‌شده انجام شد. روش پژوهش:‌ این پژوهش به صورت نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. تعداد 30 نفر از دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه اول با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی به گروه‌های 15 نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند و به پرسش‌نامه‌های درماندگی آموخته‌شده کوینلس و نیلسون، پرسشنامه خوش‌بینی تحصیلی اسچنن- موران و همکاران، پرسشنامه عزم تحصیلی کلارک و مالکي و پرسشنامه جهت‌گیری آینده استینبرگ در سه نوبت پیش- پس­آزمون و پیگیری پاسخ دادند. آزمودنی‌های گروه آزمایش تحت آموزش خود هیپنوتیزم، طی 6 جلسه، به صورت هفته‌ای 1 جلسه 90 دقیقه­ای به صورت گروهی قرار گرفتند ولی به گروه کنترل آموزشی داده نشد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 25 و با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره آمیخته و تحلیل واریانس چندمتغیره با ‌اندازه‌گیری مکرر و سطح معنی‌دار 05/0 p< تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد، بین میانگین پس آزمون گروه تحت آموزش خود هیپنوتیزم با میانگین پس آزمون گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (01/0 = sig)، بنابراین با 99 درصد اطمینان ‌می‌توان گفت، آموزش خود هیپنوتیزم بر جهت‌گیری آینده، خوش‌بینی تحصیلی و عزم تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به درماندگی آموخته‌شده موثر است. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش می‌توان گفت، درماندگی آموخته‌شده در دانش‌آموزان پدیده‌ای است که نه‌تنها بر پیشرفت تحصیلی، بلکه بر سلامت و انگیزه آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد. آموزش خود هیپنوتیزم بر جهت‌گیری آینده، خوش‌بینی تحصیلی و عزم تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به درماندگی آموخته‌شده موثر است.