اثربخشی درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر احساس تنهایی در مادران فرزندان کم توان ذهنی

نویسندگان
doi
چکیده

مقدمه: احساس تنهایی یکی از مشکلات روان‌شناختی شایع در میان مادران دارای فرزندان کم‌توان ذهنی است که می‌تواند پیامدهای منفی قابل توجهی بر سلامت روان و کیفیت زندگی آنان داشته باشد. در این راستا، بهره‌گیری از مداخلات روان‌شناختی مؤثر جهت کاهش این احساس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر احساس تنهایی در مادران دارای فرزندان کم‌توان ذهنی انجام شد. روش پژوهش:‌ این پژوهش با استفاده از طرح نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزندان کم‌توان ذهنی مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی شهر همدان در سال ۱۴۰۳ بود. از میان آنان، ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 9 جلسه گروهی ۹۰ دقیقه‌ای و به‌صورت دو جلسه در هفته تحت مداخله درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه احساس تنهایی دهشیری و همکاران (۱۳۸۷) جمع‌آوری و با روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت تأثیر معناداری بر کاهش احساس تنهایی در مادران دارای فرزندان کم‌توان ذهنی دارد. میزان اثرگذاری مداخله حدود ۸۴ درصد گزارش شد (05/0 P<، 5/147 = (27، 1) F). نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش احساس تنهایی در مادران دارای فرزندان کم‌توان ذهنی مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله از طریق افزایش پذیرش تجربه‌های درونی، تقویت شفقت به خود و کاهش اجتناب تجربه‌ای، به بهبود وضعیت روانی این گروه کمک می‌کند.