اثربخشی درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر افسردگی در مادران فرزندان کم توان ذهنی
نویسندگان
doi
10.82205/fhj.2026/1237396چکیده
مقدمه: کودکان با نیازهای ویژه، چالشهای منحصر به فردی را برای خانوادههای خود ایجاد میکنند که اغلب با استرس مزمن و افزایش خطر ابتلا به مشکلات سلامت روان، بهویژه افسردگی در مادران همراه است. از این رو، یافتن مداخلات روانشناختی مؤثر برای حمایت از این مادران امری ضروری است. درمان پذیرش و تعهد به عنوان یک رویکرد مبتنی بر پذیرش و پایبندی و تمرکز بر شفقت، پتانسیل بالایی برای کاهش رنجهای روانی و افزایش بهزیستی در این جمعیت نشان داده است، لذا این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر افسردگی مادران فرزندان کمتوان ذهنی طراحی شده است. روش پژوهش: این پژوهش با استفاده از طرح نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون ـ پسآزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزندان کمتوان ذهنی مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی شهر همدان در سال ۱۴۰۳ بود. از میان آنان، ۳۰ نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 9 جلسه گروهی ۹۰ دقیقهای و بهصورت دو جلسه در هفته تحت مداخله درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچگونه مداخلهای دریافت نکرد. دادهها با استفاده از پرسشنامه احساس تنهایی دهشیری و همکاران جمعآوری و با روش تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد، آموزش پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت بر افسردگی مادران فرزندان کمتوان ذهنی مدارس استثنایی شهر همدان تاثیر دارد، از سوی دیگر از مجذور اتا میتوان نتیجه گرفت که آموزش پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت به میزان حدوداً 56 درصد بر افسردگی تأثیرگذار است (05/0 < ، 033/35 = (27، 1) F).