اثر درمان مبتنی بر شفقت بر اجتناب تجربه‌ای در دانش‌آموزان با اشتیاق تحصیلی پایین

نویسندگان
doi
چکیده

مقدمه: کاهش اشتیاق تحصیلی در دانش‌آموزان می‌تواند با افزایش اجتناب تجربه‌ای و بروز مشکلات هیجانی و تحصیلی همراه باشد. اجتناب تجربه‌ای به عنوان یکی از فرایندهای روان‌شناختی ناسازگار، نقش مهمی در تداوم افت عملکرد تحصیلی ایفا می‌کند. از این‌رو شناسایی مداخلات روان‌شناختی مؤثر برای کاهش این سازه در دانش‌آموزان ضروری به نظر می‌رسد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر اجتناب تجربه‌ای دانش‌آموزان با اشتیاق تحصیلی پایین انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان اندیمشک بود که از میان آنان 40 دانش‌آموز دارای اشتیاق تحصیلی پایین به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش مداخله درمان مبتنی بر شفقت را طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کرد و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت ننمود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اشتیاق تحصیلی و پرسشنامه اجتناب تجربه‌ای بوند و همکاران بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار SPSS نسخه 22 تحلیل شدند. یافته‌ها : نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل از نظر اجتناب تجربه‌ای در مرحله پس‌آزمون وجود دارد. به عبارت دیگر، درمان مبتنی بر شفقت موجب کاهش معنادار اجتناب تجربه‌ای در دانش‌آموزان با اشتیاق تحصیلی پایین شد. نتیجه‌گیری : یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که درمان مبتنی بر شفقت می‌تواند به عنوان رویکردی مؤثر و کاربردی در کاهش اجتناب تجربه‌ای تحصیلی دانش‌آموزان با اشتیاق پایین مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس، بهره‌گیری از این مداخله در برنامه‌های مشاوره مدرسه و مداخلات روان‌شناختی پیشنهاد می‌شود.