مقایسه‌ی اثربخشی الگوی زوج‌درمانی گاتمن و سیستمی مک‌مستر بر انتظارات از ازدواج و اخلاق رابطه‌ای در زوجین دارای تعارض

نویسندگان
doi
10.82205/fhj.2026/1234050
چکیده

مقدمه : اخلاق رابطه‌ای به‌عنوان یکی از ارکان اخلاق کاربردی، نقش مهمی در کیفیت تعاملات زناشویی و پایداری خانواده دارد. ضعف در این بعد اخلاقی موجب افزایش تعارض و کاهش رضایت زناشویی می‌شود؛ ازاین‌رو، مداخلات زوج‌درمانی باید علاوه بر مهارت‌های ارتباطی، به تقویت ارزش‌های اخلاقی در روابط نیز بپردازند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ی اثربخشی این دو الگو بر انتظارات از ازدواج و اخلاق رابطه‌ای در زوجین دارای تعارض انجام شد. روش پژوهش : طرح پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون – پس‌آزمون چندگروهی همراه با دوره‌ی پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری شامل زوج‌های متعارض مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره پیوند فریدن بود که ۹۰ نفر (۴۵ زوج) از آن‌ها با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه گمارده شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های انتظار از ازدواج جونز و نلسون و اخلاق رابطه‌ای هارگریو بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته و آزمون‌های وابسته در نرم‌افزار SPSS26 تحلیل شد. یافته‌ها : نتایج نشان داد هر دو الگوی درمانی بر بهبود انتظارات از ازدواج و اخلاق رابطه‌ای در زوجین دارای تعارض تأثیر معنادار دارند. با این حال، در مؤلفه‌ی انتظارات از ازدواج، اثربخشی و پایداری الگوی مک‌مستر بیشتر بود، در حالی که در مؤلفه‌ی اخلاق رابطه‌ای، الگوی گاتمن اثربخش‌تر و ماندگارتر ارزیابی شد. نتیجه‌گیری : یافته‌ها بیانگر آن است که هر دو الگو می‌توانند در بهبود کیفیت روابط زناشویی نقش مؤثر داشته باشند، اما ترکیب رویکرد ارتباط‌محور گاتمن با ساختار نظام‌مند مک‌مستر، می‌تواند به‌عنوان راهبردی جامع‌تر در مداخلات مشاوره‌ای زوجین مورد استفاده قرار گیرد.