نقش مهارت محاسباتی و توانایی ریاضی در پیش‌بینی انگیزه تحصیلی و درک مفاهیم شیمی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

2 گروه روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

3 گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

4 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

doi
10.48310/chemedu.2025.20298.1357
چکیده

پیشینه و اهداف: مطالعات متعددی نشان می‌دهند که مفاهیم ریاضی نقش مهمی در درک بهتر مفاهیم علمی و افزایش انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند.  این پژوهش با هدف مطالعه نقش مهارت محاسباتی و توانایی ریاضی در پیش‌بینی انگیزه تحصیلی و درک مفاهیم شیمی دانش‌آموزان صورت گرفته است. روش‌ها‌: در این پژوهش، از روش مطالعه توصیفی-همبستگی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پسر پایه دهم و یازدهم رشته تجربی مدارس دولتی آموزش و پرورش ناحیه 5 شهرستان تبریز در سال تحصیلی 1404-1403 است. نمونه آماری شامل 169 نفر از دانش‌آموزان رشته تجربی (87 دانش‌آموز در پایه دهم و 82 دانش‌آموز در پایه یازدهم) است که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله­ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان در پژوهش به دو پرسش‌نامه استاندارد «انگیزه تحصیلی هارتر» و «مهارت محاسباتی رنزولی» پاسخ دادند. همچنین از آنها آزمون معلم‌ساخته  توانایی ریاضی و مهارت شیمی اخذ شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل آماری همبستگی و رگرسیون تجزیه و تحلیل شدند تا ارتباط مهارت محاسباتی و توانایی ریاضی با انگیزه تحصیلی و توانایی شیمی ارزیابی شود. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مهارت‌های محاسباتی و توانایی ریاضی با انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان همبستگی مثبت معنی‌داری دارند و می‌توانند 38 درصد تغییرات را در آن پیش‌بینی کنند. همچنین مهارت‌های محاسباتی و توانایی ریاضی با مهارت شیمی دانش‌آموزان همبستگی مثبت معنی‌داری دارند و می‌توانند 30 درصد تغییرات را در مهارت شیمی پیش­بینی کنند.  نتیجه‌گیری: مهارت‌‌های محاسباتی و توانایی ریاضی نقش مهمی در بهبود درک مفاهیم شیمی و افزایش انگیزه یادگیری ایفا می‌کنند. با توجه به نتایج، تقویت مهارت‌های محاسباتی و توانایی ریاضی در برنامه‌های آموزشی می‌تواند، به عنوان روشی مؤثر برای افزایش انگیزه تحصیلی و بهتر فهمیدن مفاهیم شیمی در دانش‌آموزان رشته تجربی مورد استفاده قرار گیرد.