فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: هدف از این پژوهش، طراحی و اجرای آنالوژی‌هایی برای تدریس مفاهیم آرایش الکترونی، قاعده آفبا و برانگیختگی الکترون در شیمی دهم و بررسی تأثیر آن‌ها بر ایجاد انگیزه و یادگیری دانش‌آموزان بود. روش: این پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه دهم شهرستان ملایر در سال 1404-1403 بود که از میان آن‌ها ۵۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه 25 نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند. در گروه آزمایش، تدریس با استفاده از آنالوژی، اجرا شد و گروه کنترل به شیوه سنتی آموزش دید. ابزار گردآوری داده‌ها شامل آزمون‌های پیشرفت تحصیلی (پیش‌آزمون و پس‌آزمون) و نظرسنجی برای سنجش نگرش دانش‌آموزان بود. داده‌ها با کمک نرم‌افزار SPSS26 و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. یافته‌ها: آزمون لوین و آزمون کلموگروف-اسمیرنوف، همگنی واریانس‌ها و توزیع نرمال داده‌ها را تأیید کرد. مقدار اندازه اثر کوهن برابر با 80/1 و ضریب مجذور اتا برابر با 458/0 محاسبه شد که نشان‌دهنده یک اثر بسیار بزرگ و معنادار در سطح اطمینان %95 بود. یافته‌های حاصل از نظرسنجی نشان داد که %۸۸ دانش‌آموزان این روش را در افزایش انگیزه و %۸4 آن را در یادگیری مفاهیم پیچیده شیمی سودمند ارزیابی کردند و %92 نیز تمایل داشتند، در تدریس سایر مباحث شیمی از این روش استفاده شود. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که استفاده از آنالوژی می‌تواند به‌طور مؤثری به تسهیل یادگیری و افزایش علاقه دانش‌آموزان در تدریس مفاهیم پیچیده شیمی کمک کند.