بررسی مقایسه‌ای مؤلفه‌های مرتبط با صنعت در محتوای کتاب‌های شیمی دبیرستان در دو دهه‌ 80 و 90

نویسندگان

1 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران. ایران

2 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران. ایران

3 دانشجو کارشناسی ارشد آموزش شیمی دانشگاه فرهنگیان تهران

doi
10.48310/chemedu.2025.17303.1272
چکیده

پیشینه و اهداف:  نگاه کاربردی به دانش شیمی در زندگی، علاوه برانگیزش دانش آموزان، می‌تواند از مهم‌ترین چارچوب‌های تألیف کتاب­های درسی، برای رسیدن به توسعه اقتصادی و اجتماعی باشد. در این راستا، پژوهش حاضر به مقایسه میزان ارتباط محتوای کتاب­های درسی شیمی دبیرستان با  مؤلفه‌های صنعت در دو دهه 80 و 90 پرداخته است. روش‌ها‌: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری این پژوهش، کتاب‌های شیمی دوم و سوم متوسطه و پیش‌دانشگاهی دهه 80 و کتاب‌های شیمی پایه دهم و یازدهم و دوازدهم دوره دوم متوسطه دهه 90 است. تجزیه و تحلیل داده ها با آمار توصیفی و پایایی به روش متخصصان انجام شد. یافته‌ها: یافته ­ها حاکی از آن است که مقوله ارتباط شیمی با صنعت، درکتب شیمی دهه 80 کمتر بوده است؛ درصورتی‌که این ارتباط درکتب درسی شیمی دهه 90 بیشتر، مستقیم‌تر ارائه‌شده است. درکتب شیمی دهه 80، بیشترین درصد فراوانی مربوط به مؤلفه صنایع پزشکی و آزمایشگاه بوده (17/02) و کمترین درصد فراوانی مربوط به مؤلفه صنایع کاغذ و چوب (0) و صنایع تجهیزات ساختمانی (0) بوده است. درکتب شیمی دهه 90، از این موارد بیشترین درصد فراوانی متعلق به مؤلفه صنایع پزشکی و آزمایشگاه (10) و کمترین درصد فراوانی مربوط به مؤلفه‌های صنایع کاغذ و چوب (0.33)، صنایع تجهیزات ساختمانی، صنایع شیشه و سرامیک (0.66) است. نتیجه‌گیری: مقایسه و بررسی کتاب­های درسی شیمی از لحاظ ارتباط محتوا با صنعت بازگوکننده توجه به محتوای کتاب­های درسی از نظر اثربخشی و انتقال دانش، فرهنگ و مهارت است، درکتاب­های درسی این ارتباط نسبت به دهة گذشته، بیشتر و جدی­تر مورد توجه بوده و روحیه اکتشاف و  نوآوری را در دانش آموزان تقویت می­کند و پیشنهاد می ­شود که مولفان با تأکید بر محتوای زمینه محور مناسب آموزش شیمی، این جریان را رشد داده و دانش آموزان را برای حضور در زندگی روزمره و جامعة شغلی آماده­ تر کنند.