مدل‌سازی فازی سنجش و ارتقای تاب‌آوری نوآورانه زنجیره‌ تامین - مطالعه موردی: صنعت تولید قطعات خودرو در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه ملایر

2 دانشگاه مراغه

3 دانشگاه تبریز

4 دانشگاه تبریز

doi
چکیده

دستیابی به تاب‌آوری زنجیره‌های تامین فعلی با دیدگاه محیط‌گرایی سازمانی که از یک طرف با روزافزونی تغییرات و اختلالات ناشی از عدم‌قطعیت و از طرف دیگر با ویژگی‌ محیطی نوآوری باز مواجه‌اند، تنها از طریق رشد درون‌زا و افزایش ظرفیت نوآوری مبتنی بر سازگاری نوآورانه میسر است. عطف به درک محدود و شکاف مطالعاتی موجود در این حوزه، پژوهش حاضر ضمن ساختاربندی مسئله درصدد سنجش و ارتقای تاب‌آوری نوآورانه زنجیره تامین به‌روش آمیخته و در دو بخش کیفی شامل شناسایی و کشف تناظر بین مولفه‌های تاب‌آوری و گونه‌های نوآوری تاب‌آورانه و بخش کمی مبتنی بر مدل‌سازی با رویکرد فازی و انجام مطالعه موردی برای زنجیره تامین یک شرکت منتخب ایرانی در صنعت تولید قطعات خودرو برآمده است. نتایج انجام مطالعه موردی موفق بر پایه ایجاد پیوند اساسی و تناظر میان مولفه‌های تاب‌آوری و گونه‌های نوآوری و ترجمه آن به مجموعه‌ای از اصول و گزاره‌های منطقی صحیح نظری در قالب مدل سنجش فازی نشان می‌دهد که مدل از اعتبار قابل‌قبولی برخوردار بوده و نوآوری تاب‌آورانه ضمن دارا بودن پتانسیل توانمندسازی بالا هم از طریق بهبود قابلیت‌های پویا و هم بهبود قابلیت‌های عملیاتی در ارتقای سطح تاب‌آوری زنجیره تامین نقش اساسی دارد. همچنین قابلیت تعمیم‌پذیری نظری بر پایه تلفیق داده‌ها و نتایج حاصل از مطالعه موردی با قلمرو نظری کل‌گرا و سیستمی مبتنی بر روابط زمینه‌ای و منطقی مدل فازی نشان می‌دهد که یافته‌های پژوهش ضمن دارا بودن معیارهای استفاده‌پذیری و انتقال‌پذیری، علاوه بر قابلیت کاربرد در موقعیت‌های مشابه، می‌توانند در جهت خلق و آزمون نظریه‌های مرتبط آتی مفید واقع گردند.