فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: آموزش‌وپرورش، به‌عنوان یکی از بخش‌های توسعه کشورها، نقش مهمی در شکل‌دهی نسل‌های آینده دارد. سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش با تأکید بر ابعاد تربیتی، دانش‌آموزان را برای مواجهه با چالش‌های جهانی آماده می‌کند. ساحت زیستی و بدنی این سند بر حفظ و ارتقای سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان تمرکز دارد. هدف این پژوهش بررسی میزان توجه محتوای آموزشی شیمی و فیزیک پایه هشتم به ابعاد زیستی و بدنی، و تطابق آن با استانداردهای جهانی است. روش‌ها‌: پژوهش حاضر از نوع کیفی است و به بررسی محتوای شیمی و فیزیک کتاب علوم تجربی هشتم در مقطع متوسطه اول می‌پردازد. برای جمع‌آوری داده‌ها، از فرم ارزیابی مؤلفه‌های ساحت زیستی و بدنی استفاده‌شده و روش تحلیل مضمون برای شناسایی الگوهای معنادار در محتوا به‌کاررفته است. داده‌ها با استفاده از ابزارهای بصری‌سازی، مانند جداول و نمودارها تحلیل‌شده‌اند. یافته‌ها: از مجموع 273 واحد تحلیل در دو حوزه شیمی و فیزیک، 42 واحد (معادل 15.38%) به ابعاد زیستی و بدنی اشاره دارد. از این تعداد، 10 مورد در حیطه محیطی و 32 مورد در حیطه انسانی قرار می‌گیرند. همچنین، مؤلفه شناخت مواد و ابزار با 10 مورد بیشترین سهم را دارد، درحالی‌که مؤلفه آگاهی از کنش‌ها و واکنش‌های موجودات کمترین سهم را به خود اختصاص داده است. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که توجه به ابعاد زیستی و بدنی در محتوای آموزشی شیمی و فیزیک پایه هشتم کافی نیست. برای ارتقاء کیفیت آموزش، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی با رویکردی جامع‌تر طراحی شوند تا نیازهای جسمانی و زیستی دانش‌آموزان را بهتر پاسخگو باشند.