تحلیل محتوای بخش شیمی کتابهای درسی علوم تجربی دوره ابتدایی و متوسطه اول با استفاده از الگوی مریل
نویسندگان
1 گروه آموزش روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران.
2 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
3 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
doi
10.48310/chemedu.2025.17686.1288چکیده
پیشینه و اهداف: کتابهای درسی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای آموزشی، نقش بسزایی در شکلگیری دانش و نگرش دانشآموزان ایفا میکنند. تحلیل محتوای کتابها به منظور بررسی تطابق آنها با استانداردهای آموزشی و شناسایی نقاط قوت و ضعف، از اهمیت ویژهای برخوردار است. هدف این پژوهش تحلیل محتوای فصلهای مربوط به بخش شیمی در کتابهای علوم تجربی دورههای ابتدایی و متوسطه اول بر اساس الگوی آموزشی مریل میباشد. روشها: پژوهش حاضر از نوع هدف کاربردی و روش پژوهش آن توصیفی از نوع تحلیل محتوا می باشد. جامعهی آماری آن نیز کتابهای علوم پایه های اول تا ششم ابتدایی و هفتم تا نهم دوره متوسطه اول چاپ سال 1403-1402 است. یافتهها: نتایج حاصل نشان میدهد که سهم بخش شیمی در کتابهای علوم دوره ابتدایی 14 درصد و دوره متوسطه اول 18 درصد از کل صفحات این کتابهاست. در دوره ابتدایی در مورد مؤلفههای موضوعی، بیشترین فراوانی مؤلفه ها ابتدا مربوط به مؤلفهی حقایق، سپس مؤلفه ی مفاهیم، بعد از آن مؤلفهی روشها و در آخر مؤلفه ی قوانین بوده و در بخش عملکرد بیشتر به یادآوری پرداخته شده است. نتیجهگیری: در دوره متوسطه اول نیز ترتیببندی مؤلفه های موضوعی از بیشترین به کمترین فراوانی به صورت مفاهیم، حقایق و روشها، به تقریب به یک اندازه و در آخر قوانین ( همانند دوره ابتدایی) قرار میگیرد.
