اثر تأمین مالی از بازار سرمایه بر رشد اقتصادی: مطالعه کشورهای حوزه منا

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.48308/jem.2025.238955.1978
چکیده

این مقاله به تحلیل تأثیر تأمین مالی از بازار سرمایه بر رشد اقتصادی در پانزده کشور منتخب از منطقه منا شامل ایران، بحرین، مصر، اردن، رژیم اشغالی، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، لبنان، مالت، مراکش، عمان، قطر، تونس و ترکیه از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۲ می‌پردازد. در این مطالعه از الگوهای داده‌های ترکیبی و روش‌ اثرات ثابت (روش گشتاور تعمیم‌یافته و حداقل مربعات تعمیم‌یافته) استفاده می شود. نتایج نشان ‌دهنده تأثیر مثبت و معنادار تأمین مالی از طریق بازار سرمایه بر رشد اقتصادی است. همچنین یافته‌ها حاکی از آن است که توسعه بازار سرمایه، شامل بازارهای اولیه و ثانویه، نقش مهمی در تسریع رشد اقتصادی ایفا می‌کند. با این حال، در کشورهایی با وابستگی بالا به درآمد نفت، تأثیرگذاری کمتر تأمین مالی از بازار سرمایه بر رشد اقتصادی مشاهده شد. این در حالی است که در کشور‌های غیرنفتی، تأمین مالی از بازار سرمایه نقش مهم‌تری در رشد اقتصادی ایفا می‌کند. به طور کلی توسعه بازار سرمایه در کشور‌های نفتی و غیرنفتی باعث پررنگ شدن نقش تأمین مالی از این بازار و اثرگذاری مثبت و بیشتر آن بر رشد اقتصادی می‌شود. بر این اساس تقویت بازار سرمایه می‌تواند به بهبود رشد اقتصادی کشورهای منتخب منجر شود و باید مدنظر باشد.