نقش توزیع درآمد در اثرگذاری درآمدهای نفتی بر رشد اقتصادی: رویکرد PSTR

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، تهران، ایران

doi
10.48308/jem.2025.238160.1965
چکیده

نحوه‌ی مدیریت درآمدهای حاصل از فروش نفت و اثرات آن بر رشد اقتصادی، از چالش‌های روز اقتصادهای متکی بر منابع طبیعی از جمله کشور ایران است. نتایج تجربی از مطالعات قبلی که تأثیر درآمد نفتی بر رشد اقتصادی در کشورهای نفت‌خیز را مورد بررسی قرار داده‌اند، سوالات زیادی مطرح کرده است که چرا درآمد نفتی اثر رشد مورد انتظار را در برخی از این کشورها ایجاد نکرده و حتی در مواردی مانع رشد اقتصادی شده است. از این‌ رو پژوهشگران به بررسی شرایط کشورها برای پاسخ به این سوال پرداخته‌اند. بنابراین، این مقاله سعی دارد با فرض غیرخطی بودن رابطه‌ی بین درآمدهای نفتی و رشد اقتصادی و در نظر گرفتن شرایط توزیع درآمدی کشورها در نحوه‌ی این ارتباط، این سوال بحث برانگیز را بررسی کند. برای این منظور، از روش رگرسیون انتقال ملایم تابلوئی برای هشت کشور نفت‌خیز حوزه‌ی خلیج فارس در طول دوره‌ی 2000-2023 استفاده شده است. نتایج تجربی با تایید غیرخطی بودن این رابطه و تعیین حد آستانه‌ای نابرابری درآمدی، تاکید دارند که اگر میزان نابرابری کمتر از حد آستانه‌ای باشد، درآمدهای نفتی بر رشد اقتصادی تأثیر مثبت دارند و در نابرابری‌های بالاتر از حد آستانه‌ای، افزایش درآمدهای نفتی سبب کاهش رشد اقتصادی می‌شود.