طراحی، تدوین و اعتباریابی آموزش علوم‌تجربی مبتنی بر روش کاوشگری با رویکرد فناوری در آموزش

نویسندگان

1 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

2 گروه آموزش زیست‏ شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

3 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

doi
10.48310/chemedu.2024.17451.1275
چکیده

پیشینه و اهداف: تغییر در راهبردهای آموزش و یادگیری درس علوم­تجربی با استفاده از روش تدریس کاوشگری و با به کارگیری فناوری می‌تواند، انگیزه دانش‌آموزان را ارتقا بخشد، لذا هدف پژوهش، شناسایی مؤلفه­های آموزش علوم تجربی به ­روش کاوشگری با رویکرد فناوری در آموزش بود. روش‌ها‌: در بخش کیفی، روش تحقیق، داده­بنیاد بود که به ­روش نمونه­گیری گلوله­برفی، 18 مصاحبه با استادان دانشگاه­ فرهنگیان تا رسیدن به اشباع نظری، به عمل آمد. برای جمع­آوری داده­ها؛ از مصاحبه نیمه­ساختاریافته و برای تحلیل داده‌ها از روش مضمون دپوی و گیتلین استفاده شد. در بخش کمی، روش تحقیق توصیفی-پیمایشی، ابزار پژوهش پرسش‌نامه محقق­ساخته (برگرفته از تحلیل محتوای کیفی) و جامعۀ آماری آموزگاران دوره ابتدایی (استان­های بوشهر و مازندران) با حجم نمونه 113 نفر (انتخاب­شده به­روش نمونه­گیری تصادفی ساده) بود. یافته‌ها: در مرحلۀ کیفی با تجزیه و تحلیل داده­ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی مصاحبه­ها، 13 عنصر؛ 4 بُعد (تفکر منطقی، یادگیرندگانی مستقل مادام­العمر، رویکرد مبتنی بر فناوری، توسعۀ دانش محتوایی و پداگوژی) و 9 مؤلفه (توسعۀ مهارت­ها، ترویج تفکر علمی، فرایند کسب تدریجی دانش، کسب مجموعۀ گسترده­ای از توانایی­ها، توسعۀ زیرساخت­های آزمایشگاه­های مجازی، توسعه و تجهیز آزمایشگاه­های حقیقی، نقش استادان در تربیت­معلم فکور، بسترسازی فراگیری روش­های نوین تدریس و معماری برنامه درسی تربیت­معلم) شناسایی و تبیین شد. در مرحلۀ کمی، برای تجزیه و تحلیل داده­ها، از مدل معادلات ساختاری و آزمون تی-تست از نوع تک­نمونه استفاده شد. نتیجه‌گیری: پایایی و روایی سازه­ها، با استفاده از ضرایب بارهای عاملی، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و روایی همگرا و برازش کلی مدل توسط معیار GOF تأیید گردید، لذا استفاده از این الگو در جهت کیفیت­بخشی به آموزش و یادگیری درس علوم­تجربی پیشنهاد می­شود.