فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منابع تاریخی دورۀ قاجار، مجموعه‏ای از تناقضات اِسنادی در موضوع سطح فرهنگی، آگاهی، تعلق اجتماعی،... زنان وجود دارد که به نظر می‏رسد مطالعه تطبیقی در خصوص منش و سلوک دو گروه از زنان بازیگران اصلی صحنه اجتماعی آن دوره بودند، یعنی طبقه خواص و عموم می تواند در رمزگشایی این مغایرت ها موثر باشد. زنان در راستای انجام وظیفۀ انکارناپذیر طبیعی خود، در ساختار اجتماعی و تاریخی، برای ارتقاء جایگاه و خواست‏های خود و اعتلای موقعیت خانواده، جامعه و نسل های آینده در دورة قاجار با رویکرد فضای اجتماعی متفاوت مواجه بوده اند. از یک سو کشمکش‏ها بین فرهنگ تجدد گرای اروپا با قواعد و مبانی جدید غیر بومی خود از سوی دیگر و«فرهنگی مبتلا» و با ریشه نهادینه شده در عرف و شرع با فرایندی پایدار و مقبولیتی فراگیر. مقاله حاضر بخشی از طرح پژوهشی مصوب پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،مقایسه‏ای در خصوص فرایند‏های فرهنگی دو گروه از زنان این دوره است به نظر می‏رسد راهبردهای دو گروه تفاوت‏های روشنی دارد، طبقه خواص در حوزه خواست های زنان با دیدگاه جنسیتی نظر دارند و طبقه مردان را عامل عدم دستیابی به آن می‏دانند. بنابراین، انتخاب راهبردها بیشتر در جهت آگاهی و ایجاد ساختارهای نوین و حتی غیر بومی است، اما توده زنان در تحولات خود مردان را نیز قربانیان استیفای حقوق اجتماعی- فردی می‏دانند، لذا در چارچوب قواعد موجود کنش‏های اجتماعی و گروهی در اصلاح دورن ساختارها دارند. رویکرد و دستیابی به سازوکارهای مناسب توسط این دو گروه از زنان در دوره قاجار، موضوع مقاله حاضر است.