ارزیابی خطر سلامتی فلزات سنگین (کادمیوم و سرب) در محصولات گلخانه‌ای برداشت شده از گلخانه‌های اطراف معدن ایرانکوه در سال 1396

نویسندگان

1 گروه خاک‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات،دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

اهداف:‌ آلودگی خاکها به فلزات سنگین دائماً در حال گسترش است که می‌تواند سلامت انسان را به خطر بیندازد. در این میان برداشت از معادن حاوی فلزات سنگین از جمله سرب و کادمیوم می‌تواند به افزایش آلودگی خاک کمک کند. بنابراین این تحقیق با هدف ارزیابی خطر سلامتی فلزات سنگین (کادمیوم و سرب) در محصولات گلخانه‌ای برداشت شده از گلخانه‌های اطراف معدن ایرانکوه صورت پذیرفت. موادو روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی 10 گلخانه خیار، گوجه فرنگی و فلفل دلمه ای در اطراف مجتمع ایرانکوه به طور تصادفی انتخاب گردید، به نحوی که بتواند نشانگر الگوی پراکنش کادمیوم و سرب موجود در منطقه باشد. در زمان برداشت محصول نمونه برداری از میوه و خاک گلخانه صورت پذیرفت. در هر نمونه برداری 10 نمونه از هر محصول و همچنین خاک سطحی هر گلخانه برای آزمایش انتخاب شد‌. غلظت سرب و کادمیوم با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین شد و ارزیابی خطر سلامتی این فلزات بر اساس مدل پیشنهادی توسط آژانس محیط زیست آمریکا تعیین شد.یافته‌ها: بیشترین و کمترین میزان جذب کادمیوم و سرب روزانه بدن انسان در گروه سنی 3 تا 6 سال به ترتیب مربوط به مصرف 55 و 100گرم در روز فلفل دلمه‌ای و خیار بود. در گروه بزرگسال 18 تا 35 سال نیز نتایج مشابهی مشاهده شد. ضریب خطرپذیری کادمیوم برای کلیه گروههای سنی بیشتر از سرب بود. بیشترین ضریب خطرپذیری سرب و کادمیوم مربوط به ورود آنها از طریق تماس پوستی با خاک بوده و کمترین آن از طریق ورود از طریق بلع بوده است. نتیجه‌گیری‌: نتایج این پژوهش نشان داد که غلظت بالای سرب و کادمیم در محصولات گلخانه‌ای تولید شده در اطراف معدن ایرانکوه مساله مهمی برای سلامت مصرف کنندگان این محصولات محسوب می شود که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.