مطالعه کیفی فرصت‌ها و چالش‌های کلاس‌های درس مجازی به روش تحلیل محتوای قراردادی (مورد مطالعه: استادان علوم پایه)

نویسندگان

1 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

2 گروه آموزش علوم اجتماعی ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

doi
10.48310/chemedu.2024.17012.1261
چکیده

همه‌گیری ویروس کرونا در کشور  باعث تعطیلی مراکز آموزشی، آموزش حضوری و انجام آن به شکل غیرحضوری در فضای مجازی شد. نداشتن تجربه کافی در زمینه‌ آموزش مجازی، نبودن امکانات مناسب، آشنا نبودن نیروی انسانی (اساتید و دانشجویان) با ابزارها و نرم افزارهای موجود (یا در دست اقدام) و ... مشکلات متعددی را ایجاد کرد. امّا با گذشت زمان مشکلات به مرور مرتفع شد، که نتیجه‌ آن کسب تجربیات ارزشمندی بود که می‌تواند در صورت توجه به آن در دوران پساکرونا به آموزش و رفع نواقص و کمبودهای آن کمک شایان نماید. مطالعه‌ حاضر به منظور بررسی، جستجو و آگاهی از تجارب استادان علوم پایه‌ دانشگاه فرهنگیان پردیس‌های استان آذربایجان‌شرقی از سامانه‌های آموزشی دانشگاه و استفاده از این تجارب در دوران پساکرونا انجام گردید. برای جمع‌آوری داده‌ها از فرم‌های آماده شده با سوالات انشایی و مصاحبه حضوری با مشارکت‌‌کنندگان استفاده شد. پس از تحلیل اظهارات ایشان چهار مضمون اصلی در این پژوهش به دست آمد که دو مضمون معطوف بر فرصت‌ها (شامل مولفه‌های: تدریس اثربخش، بهره‌گیری از فناوری و مدیریت کلاس درس) و چالش‌های کلاس‌های درس مجازی (شامل مولفه‌های: نقص در ساختارها و فرآیندهای آموزشی، فقدان ارتباط مستقیم و نقص در امکانات فنی) و دو مضمون هم ناظر بر راهکارهای بهبود استفاده از کلاس‌های مجازی در کنار کلاس‌های حضوری (شامل مولفه‌های: پیوستگی فعالیت‌های یادگیری، بسط طراحی آموزشی، بهره‌گیری از شیوه‌های تدریس نوین، بسترمندی آمو‌زش‌های ترکیبی، توسعه قابلیت آموزش مجازی، ایجاد محیط یادگیری مکمل و بسط تنوع و جذابیت کلاس) است