تئوری پنجگانه شخصیت و موفقیت درونی و بیرونی حسابرسان
نویسندگان
doi
10.22103/jak.2024.21730.3905چکیده
هدف: بر اساس تئوری پنجعاملی ( FFT )، مؤلفههای پنجگانه شخصیتی حسابرسان میتوانند نقش قابلتوجهی در میزان موفقیت حرفهای حسابرسان داشته باشند. بنابراین، در پژوهش حاضر تأثیر ویژگیهای شخصیتی حسابرسان شامل روانرنجوری، برونگرایی، تجربهپذیری، توافقپذیری (سازگاری) و وجدانگرایی بر موفقیت درونی و بیرونی حسابرسان مورد ارزیابی قرار گرفته است. فرضیههای پژوهش به شرح زیر است: روانرنجوری بر موفقیت درونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . روانرنجوری بر موفقیت بیرونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . برونگرایی بر موفقیت درونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . برونگرایی بر موفقیت بیرونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . تجربهپذیری بر موفقیت درونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . تجربهپذیری بر موفقیت بیرونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . توافقپذیری (سازگاری) بر موفقیت درونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . توافقپذیری (سازگاری) بر موفقیت بیرونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . وجدانگرایی بر موفقیت درونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . وجدانگرایی بر موفقیت بیرونی حسابرسان تأثیر معناداری دارد . روش: در این مطالعه از مدلسازی معادلات ساختاری برای بررسی روابط بین متغیرهای پنهان و آشکار بهره گرفته شد . جامعه آماری شامل اعضای انجمن حسابداران رسمی ایران بودند که تعداد 348 نفر از آنها به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها دو پرسشنامه استاندارد بهکار گرفته شد: پرسشنامه شخصیت مککری و کاستا (1985) که ویژگیهای شخصیتی را بر اساس مدل پنجعاملی ارزیابی میکند و پرسشنامه موفقیت شغلینبی (2001) که موفقیت شغلی درونی و بیرونی را ارزیابی میکند. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS و LISREL انجام شد که امکان ارزیابی مدل اندازهگیری متغیرها، مدل مفهومی (ساختاری) و آزمون فرضیههای پژوهش را فراهم نمودند. یافتهها: یافتههای پژوهش در سطح اطمینان 95 درصد نشان داد چهار ویژگی شخصیتی مبتنی بر تئوری پنجعاملی بر موفقیت درونی (ذهنی) حسابرسان تأثیر مثبت و معناداری دارند. این بدان معناست که حسابرسان برونگرا، تجربهپذیر، توافقپذیر و وظیفهشناس، از زندگی، امید به آینده و روابط شخصی خود رضایت بیشتری دارند. علاوه بر این، نتایج پژوهش نشان داد این چهار بُعد شخصیتی حسابرسان بر موفقیت بیرونی (عینی) آنان تأثیر مثبت و معناداری دارند؛ بهگونهای که بالاترین سطح درآمد، ارتقاء سازمانی و مزایا مربوط به حسابرسانی است که برونگراتر و تجربهپذیر (در روابط انعطافپذیرتر) هستند و همچنین میتوانند با سازگاری دیدگاههای جدید را بپذیرند و وظیفهشناستر (وجدانگراتر) هستند. اما نتایج نشان داد بین روانرنجوری و موفقیت شغلی حسابرسان رابطه معناداری وجود ندارد. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان داد ویژگیهای شخصیتی بر موفقیت شغلی حسابرسان تأثیر دارد؛ بر این اساس، با توجه به پیچیدگی دنیای تجارت و کاهش اعتماد اجتماعی به خدمات حسابرسی پس از بحرانهای مالی اخیر، حسابرسان باید از مفاهیم روانشناختی برای ارتقاء کیفیت عملکرد خود استفاده کنند و موفقیت شغلی و حرفهای تابعی از درک عمیق ویژگیهای شخصیتی و رفتاری آنان است. نهادهای نظارتی از جمله انجمن حسابداران رسمی ایران نیز باید از اهمیت مؤلفههای شناختی و شخصیتی حسابرسان آگاه باشند. همچنین، مؤسسات حسابرسی باید به اعضای خود در مورد اهمیت نگرش و رفتار آنها در محیط کار آموزشهای لازم را ارائه کنند.