فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیل یکی از فجایع موجود در طبیعت بوده که از قدیم الایام اتفاق افتاده است. هدف این تحقیق ارزیابی روش­های شاخص آماری برای تهیه نقشه­ احتمال سیل می­باشد. بدین‌منظور از پارامتر­های طبقات ارتفاعی، شیب، انحنای زمین، شاخص رطوبت توپوگرافی، توان آبراهه، میانگین بارندگی، فاصله از رودخانه، زمین‌‌شناسی و کاربری اراضی در حوضه آبخیز هراز در استان مازندران استفاده گردید. جهت تهیه نقشه کاربری اراضی سال 2013 از تصویر ماهواره Landsat و نرم‌‌افزار ENVI 5.1 و الگوریتم شبکه عصبی استفاده شد. نقشه­های رقومی کلیه پارامتر­ها با استفاده از نرم­افزارهای ArcGIS 10.1 و SAGA GIS 2 با فرمت رستری تهیه شدند. سپس موقعیت جغرافیایی 211 نقطه سیل­گیر در منطقه تهیه گردید. نقاط به‌صورت تصادفی به دو گروه متشکل از 151 نقطه (70%) و 60 نقطه (30%) به‌ترتیب برای واسنجی و اعتبار­سنجی تقسیم شدند. مجموعه نقاط گروه واسنجی به‌عنوان متغیر وابسته و پارامتر­های تأثیرگزار بر سیل به‌عنوان متغیر­ مستقل به‌روش نسبت فراوانی معرفی شدند. سپس احتمال رخداد سیل برای هر کلاس از هر پارامتر­ محاسبه گردید. در نهایت وزن­های به‌دست­آمده برای هر کلاس در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در لایه­های مربوطه اعمال­ گردیده و نقشه­ احتمال سیل منطقه مورد مطالعه به‌دست آمد. دقت پیش بینی این روش در تهیه نقشه‌های حساسیت به وقوع سیل برای حوضه آبخیز هراز 90 درصد می‌باشد. یافته­های این پژوهش حاکی از آن است که تکنیک حاضر به‌منظور پیش­بینی پتانسیل خطر سیل مخصوصا در حوضه­های فاقد آمار، با توجه به دقت بالای مدل می­تواند مفید و قابل اعتماد باشد.