تحلیل روند بارندگی نیمه شمالی کشور در نیم قرن اخیر

نویسندگان
doi
چکیده

بارش یکی از مؤلفه های مهم چرخه هیدرولوژی است که مقدار و شدت آن در مقیاسهای مکانی و زمانی مختلف تغییر میکند. دانشمندان بر این باورند که تغییر در غلظت گازهای گلخانهای ناشی از مصرف سوختهای فسیلی منجر به تغییرات شدید در برخی از اجزای چرخه هیدرولوژی و از جمله بارش در نقاط مختلف جهان شده است. ازاین رو در مطالعه حاضر روند بارشهای ماهانه، فصلی و سالانه نیمه شمالی ایران با استفاده از آزمون ناپارامتری من- کندال - موردبررسی قرار گرفت. دادههای مورداستفاده شامل اطلاعات بارش 18 ایستگاه سینوپتیک، در دوره آماری 2010 1961 میباشند. بهمنظور تعیین نرخ تغییرات بارش، از روش تخمینگر شیب سن استفاده شد. نتایج نشان داد که در مقیاس سالانه، هشت ایستگاه ( 44 درصد ایستگاهها) از 18 ایستگاه موردبررسی، روند کاهشی معنی دار، شش ایستگاه روند کاهشی غیر معنیدار و فقط چهار ایستگاه (ایستگاههای بابلسر، قزوین، سبزوار و تهران) افزایش غیر معنیدار در بارش را تجربه کردهاند. بیشترین نرخ کاهش بارندگی در مقیاس سالانه در ایستگاه سینوپتیک گرگان با شیب روند 1 برابر تعداد ماهها با روند / -4/192 اتفاق افتاده است. در مقیاس ماهانه، تعداد ماهها با روند کاهشی، 3 (mm year-1) افزایشی بود. برای سریهای فصلی نیز شرایطی مشابه با مقیاس ماهانه رخ داده و غالب مناطق روند کاهشی داشتند . به طورکلی نتایج حاصل از مطالعه حاضر نشان داد که روند کاهشی بارش در منطقه شمالغرب ایران نسبت به مناطق مرکزی و شرقی شدیدتر بوده است.