تحلیل امواج ناشی از شکست سد و پهنه‌بندی دشت سیلابی با استفاده از مدل ریاضی)مطالعه موردی: سد ونیار(

نویسندگان
doi
چکیده

در این تحقیق، مسئله شکست سد ازنقطه‌نظرهای اهمیت، مکانیسم، تجزیه‌وتحلیل مکانی و زمانی و معادلات حاکم مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، به‌عنوان گام نخست، هیدروگراف­های خروجی از محل سد ونیار با استفاده از مدل شکافت تحت سناریوی فرضی (روگذری جریان) محاسبه گردیده است. در گام بعدی، روندیابی هیدروگراف­های خروجی در پایاب رودخانه با استفاده از مدل  HEC-RAS انجام پذیرفته است. متعاقب آن، ترازهای سطح آب و زمان‌های رسیدن پیشانی موج در کلیه مقاطع محاسبه گردیده­اند. در نهایت با وارد کردن نتایج به‌دست‌آمده به سیستم اطلاعات جغرافیایی، پهنه گسترش سیلاب و نقشه­های معرف مناطق سیل­گیر پایاب ارائه گردیده است. نتایج حاصله نشان می­دهند که در این سناریو (روگذری جریان)، به دلیل مکانیسم تدریجی تشکیل مقطع شکست، هیدروگراف­های خروجی دارای شیب ملایم هستند. به‌علاوه، با توجه به شرایط ژئومورفولوژیکی و توپوگرافی دره میزبان در پائین‌دست مجاورت ساختگاه سد، قسمت اعظم توان هیدرولیکی سیلاب خروجی در این ناحیه بدون ایجاد خسارت­های قابل‌توجه مالی گرفته می­شود. لیکن، بررسی حاضر نشان می­دهد که تعدادی از روستاها و تأسیسات واقع در پائین‌دست، به‌وضوح در معرض گسترش سیلاب قرار می­گیرند. هم­چنین، بیشینه سیلاب­دشت و زمان رسیدن پیشانی موج به پایاب محاسبه گردیده­اند.