برآورد تبخیر- تعرق مرجع تحت شرایط دادههای محدود و کامل (مطالعه موردی: ایستگاههای سینوپتیک تبریز و ارومیه)
نویسندگان
doi
چکیده
یکی از پیش نیازهای اساسی بهبود مدیریت مصرف آب در مزرعه، تخمین دقیق میزان آب مصرفی گیاه است. برآورد دقیق مقدار آبی که صرف تبخیر- تعرق گیاهی می شود، یکی از عوامل مهم برنامه ریزی جهت توسعه کشاورزی و افزایش محصول است. روش پنمن- مانتیث فائو ( FPM ) بهعنوان استاندارد جهانی بهمنظور برآورد تبخیر- تعرق گیاه مرجع ( ET o ) و نیز برای ارزیابی دیگر روشهای تخمین ET o پیشنهاد گردیده که نیازمند دادههای تابش خورشیدی، سرعت باد، دما و رطوبت هوا است. متأسفانه امکانات اندازهگیری برخی از پارامترهای آب و هوایی در بعضی از ایستگاههای هواشناسی وجود ندارد. بنابراین، تشخیص درستی روشهای تخمین ET o با استفاده از دادههای آب و هوایی برآورد شده بسیار مهم است. بر این اساس، هدف از این مطالعه، ارزیابی عملکرد روش FPM در برآورد ET o زمانی که دادههای تابش خورشیدی ( R s )، فشار بخار ( e d ) و رطوبت نسبی ( RH ) موجود نباشند، تحت شرایط اقلیمی شمال غرب ایران هست. دادههای ایستگاههای سینوپتیک ارومیه و تبریز، بهمنظور مقایسه با ET o برآورد شده توسط روش FPM با مجموعه دادههای کامل و با دادههای محدود، مورداستفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد هنگامیکه دادههای RH و e d موجود نباشند، برآورد آنها با استفاده از روش FPM گزینه بسیار خوبی برای بهدست آوردن ET o در ارومیه و تبریز، با RMSE کوچکتر از 4/0 میلیمتر در روز است. وقتیکه دادههای R s موجود نباشد، برآورد آن با استفاده از روش FPM برای بهدست آوردن ET o ، با RMSE بیش از 7/0 میلیمتر در روز، بهاندازه کافی نتایج خوبی را ارائه نمیدهد. همچنین نتایج نشان داد مؤثرترین پارامتر برای برآورد تبخیر- تعرق تابش خورشیدی بوده و تأثیر دادههای فشار بخار و رطوبت نسبی، بر دقت برآورد ET o ، تقریباً به یک میزان است.