اثر تنش کمبود آب در مراحل مختلف رشد بر عملکرد، اجزای عملکرد و کارایی مصرف آب ارقام پاییزه کلزا Brassica napus L.)(
نویسندگان
doi
چکیده
به منظور بررسی اثر تنش کمبود آب در مراحل مختلف رشد بر عملکرد، اجزای عملکرد و کارایی مصرف آب پنج رقم کلزا، آزمایش مزرعهای به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 89-1388 در شهرستان ابرکوه انجام گرفت. در این آزمایش 4 تیمار آبیاری کامل با در نظر گرفتن 4 رژیم تخلیه رطوبت متفاوت برای خاک، بعنوان کرت اصلی، شامل تخلیه 40 درصد آب قابل دسترس در تمام طول فصل رشد (I 1 )، تخلیه 80 درصد آب قابل دسترس از مرحله ساقهدهی تا رسیدگی (I 2 )، تخلیه 80 درصد آب قابل دسترس از مرحله گلدهی تا رسیدگی (I 3 ) و تخلیه 80 درصد آب قابل دسترس از مرحله دانهبندی تا رسیدگی (I 4 ) بودند. ارقام کلزا به عنوان کرت فرعی در 5 سطح شامل، هایولا 401، زرفام، مدنا، ساریگل و آپشن 500 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد اثر تیمارهای مختلف آبیاری روی عملکرد و اجزاء عملکرد و کارایی مصرف آب معنیدار (01/0P≤) بود. تخلیه بیشتر رطوبت خاک در هر سه مرحله ساقهدهی، گلدهی و دانهبندی تا رسیدگی، سبب کاهش متوسط اجزای عملکرد از جمله تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه به ترتیب با میزان 3/13٪ و 6/15٪ و در نهایت منجر به کاهش متوسط عملکرد دانه به میزان 4/21٪ نسبت به شاهد شد. کاهش عملکرد دانه در هر سه تیمار I 2 ، I 3 ، و I 4 عمدتاً به دلیل کاهش غلاف در بوته و دانه در غلاف بود. کارایی مصرف آب هر سه تیمار تنش کم آبی نسبت به تیمار I 1 کاهش یافت. در بین ارقام نیز رقم هایولا 401 بیشترین کارایی مصرف آب را داشت. در مقایسه پنج رقم مشخص شد که رقم زرفام بیشترین (4006 کیلوگرم در هکتار) و رقم آپشن 500 کمترین (2515کیلوگرم در هکتار) عملکرد دانه را داشتند.