رابطه بین حدود آتربرگ وضریب فرسایش بین شیاری در مناطق نیمه خشک استان آذربایجان شرقی
نویسندگان
doi
چکیده
حدود آتربرگ شاخصهای رطوبتی از خاک میباشند که قوام خاک را در حالتهای مختلف رطوبتی نشان میدهند. تحقیق حاضر برای بررسی رابطه فرسایش بین شیاری و حدود آتربرگ در برخی خاکهای استان انجام شد. برای این منظور 26 نمونه با تفرق بالای ویژگیهای خاک از چهار منطقه استان آذربایجانشرقی جمعآوری و برخی ویژگیهای آنها از جمله توزیع اندازه ذرات رس و سیلت بهروش هیدرومتری و توزیع اندازه ذرات بخش شن بهروش الک کردن، و حدود آتربرگ با استفاده از روش استاندارد ASTM (حد روانی خاک بهوسیله دستگاه کاساگراند و حد خمیرایی خاک توسط روش فیتیله نواری) تعیین گردید. ضریب فرسایشپذیری بینشیاری خاک با استفاده از دستگاه شبیهساز باران که دارای فلوم شیبپذیر به ابعاد 0/1×5/0 متر بود در شیب 9% و در سه شدت بارندگی مصنوعی 20، 37 و 47 میلیمتر بر ساعت تعیین گردید. نتایج نشان داد که اثر شدتهای مختلف بارندگی بر ضریب فرسایشپذیری بینشیاری خاک معنیدار نبود (05/0˃p). رابطه ضریب فرسایشپذیری بین شیاری (K i ) با حدود آتربرگ و نیز سایر ویژگیهای اندازهگیری شده خاک توسط نرمافزار STATISTICA و بهروش رگرسیون گام به گام مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و متغیرهای SAR،pH ، مقدار مواد آلی و رس خاک در مجموع 75 % از تغییرات K i را توجیه کردند. همچنین، با افزایش میزان مواد آلی و رس خاک حدود آتربرگ نیز افزایش یافت. بهطور کلی نتایج نشان داد که حدود آتربرگ نمیتواند تخمینگر مناسبی برای برآورد ضریب فرسایشپذیری بین شیاری (K i ) باشد.