کاربرد عصاره کلمقرمز در اشکال مختلف به عنوان شناساگر اسید و باز در درس شیمی متوسطه دوم
نویسندگان
1 آزمایشگاه شیمی، آزمایشگاههای علومتجربی، مدرسه استعدادهای درخشان متوسطه دوم شهید بهشتی، آموزش و پرورش ناحیه 1، اداره کل آموزش و پرورش استان لرستان، ایران
doi
10.48310/chemedu.2024.16136.1235چکیده
عصاره کلم قرمز (آب کلم) در محیط خنثی، رنگ بنفش دارد، دارای ترکیبات آنتوسیانین می باشد و می تواند نقش شناساگر اسید و باز را داشته باشد. بنابراین، در این پژوهش، عصاره کلم قرمز به صورت عصاره محلول، پودر کلم خشک شده و همچنین کاغذ، پنبه و اسفنج آغشته به عصاره به عنوان شناساگر اسید و باز مورد استفاده قرار گرفتند و ویژگی های شناساگرهای مربوطه با همدیگر مقایسه شدند. در مقایسه با کاغذ، پنبه این مزیت را نشان داد که آغشته سازی آن به عصاره کلم و یا محلولهای اسیدی و بازی، راحت و سریعتر است. اسفنج به راحتی به عصاره کلم قرمز آغشته می شود اما در کاربرد آن به عنوان شناساگر در اسیدیته های مختلف، وضوح خوبی در تغییر رنگها مشاهده نمی شود چون به علت آبگریزی، عصاره زیادی جذب نمی کند و عصارهی مربوطه، به راحتی از اسفنج جدا می شود. خود عصاره را نیز می توان به طور مستقیم مورد استفاده قرار داد که با افزودن محلول اسیدی یا بازی به آن، تغییر رنگهای خوبی دیده می شوند. به طور کلی با وجود مزایا و معایب روشهای بالا، مشخص شد که کاربرد پودر خشک کلم قرمز به عنوان شناساگر نسبت به دیگر روشهای فوق الذکر، مناسبتر است. دلیل این امر، این است که روش ساخت آن نسبت به دیگر روشها، ساده تر و کاربرد آن، راحتتر است و تغییر رنگهای آن در اسیدیته های مختلف نیز وضوح بیشتری دارند. لازم به ذکر است که این پژوهش، علاوه بر ثأثیر مثبت بر آشنایی با مفاهیم pH، شناساگرهای اسید و باز و مواد زیستی، منجر به خلق آزمایشهایی ساده شده است که می توان از آنها در آزمایشگاه به عنوان آموزش عملی بهره برد.