اثر تأمین مالی مخارج دولت در اقتصاد ایران بر متغیرهای کلان اقتصادی: رویکرد تعادل عمومی پویای تصادفی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد اسلامی دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه قم، قم، ایران

2 استادیار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه مفید، قم، ایران

doi
10.48308/jem.2025.238284.1969
چکیده

هدف مقاله حاضر بررسی اثر تکانه‌های تأمین مالی مخارج دولت از سازوکار چاپ پول و انتشار اوراق دولتی بر متغیرهای کلان اقتصادی است. برای این منظور از اطلاعات دوره زمانی 1370-1402 استفاده شد. در راستای تحلیل اثر این تکانه از الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی استفاده شد. بر اساس نتایج بدست آمده مشخص گردید که اثرات تورمی تکانه وارد شده از ناحیه پایه پولی زمانی که تأمین کسری بودجه دولت از کانال انتشار اوراق دولتی بوده نسبت به روشی که از طریق چاپ پول صورت گرفته، سریع‌تر از بین رفته است. علاوه‌براین هر دو رویکرد مورد استفاده به دلیل اثرات تورمی و کاهش در قدرت خرید منجر به کاهش در مخارج مصرفی خانوارها شده است و اثرات مثبت تولیدی کمتری داشته است. بر اساس نتایج بدست آمده پیشنهاد می‌شود که سیاستگذارن به منظور تأمین مالی مخارج خود به جای انتشار پول یا اوراق به سیاست‌های سمت عرضه و تقویت تولید و درآمد در کشور روی آورده تا از طریق رشد اقتصادی درآمدهای مالیاتی نیز بهبود یابد و دارای اثرات مخرب کمتری در اقتصاد باشد.