رویکرد نظام قضائی ایران به عدالت ترمیمی از منظر کارایی اقتصادی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد بینالملل، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات و اداری، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
doi
10.22034/ejs.2025.490874.1985چکیده
زمینه و هدف: عدالت ترمیمی مفهومی است که در پی ناکارآمدی عدالت تنبیهی، زمینهساز نگرشی نو به مفاهیم عدالت قضایی شده است. در علم اقتصاد عبارت هزینه- فایده به این معناست که تمامی انسانها عاقل فرض شده و رفتار و تصمیم گیری آنها نیز عقلایی بوده و پیش از اقدام به هر کاری، هزینه و منافع اقتصادی آن را میسنجند. این تحقیق، به بررسی رویکرد نظام قضائی ایران به عدالت ترمیمی از منظر کارایی اقتصادی میپردازد. مواد و روشها: این تحقیق به شیوه نظری و از نوع، توصیفی- تحلیلی با استفاده از اسناد و اطلاعات کتابخانهای است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: مطابق یافتهها، عدالت ترمیمی علاوه بر کاستن از تراکم کار و اطاله دادرسی، منجر به پیشگیری و کاهش تخلفات در بلند مدت و پرورش سیستم قضایی مطلوب و کاهش هزینهها میگردد. نتیجه: سازوکار عدالت ترمیمی در سیستم قضایی ایران از انسجام کافی برخوردار نبوده و در قوانین موجود، حضوری کمرنگ به همراه پراکنده گوییهای متعدد دارد. این وضعیت نشان دهنده عدم توجه قانونگذار به جایگاه ویژه عدالت ترمیمی و بعضاً درک نادرست از آن است.
