فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بعد فرکتالی (D m ) توزیع ذرات خاک (<2mm) به عنوان ابزار مناسبی جهت تخمین خصوصیات مرتبط با بافت خاک معرفی شده است. هدف از این تحقیق بررسی ارتباط بین D m با برخی خصوصیات فیزیکی نظیر اجزاء بافت (شن، سیلت و رس)، تخلخل و هدایت هیدرولیکی موثر (K e ) خاک می‌باشد. بدین منظور 36 سری خاک با خصوصیات متفاوت از منطقه شمال‌غرب ایران انتخاب و نمونه‌برداری شد. توزیع اندازه ذرات در بخش سیلت و رس به روش هیدرومتری و در بخش شن به روش الک کردن تعیین و D m با استفاده از مدل بیرد و همکاران محاسبه گردید. موادآلی به روش اکسایش تر و تخلخل کل خاک به روش توزین اندازه­گیری گردید. هدایت هیدرولیکی موثر خاک با استفاده از باران سازی با فلوم شیب‌پذیر به ابعاد 0/1×5/0 متر در شیب 9% و در سه شدت بارندگی 20، 37 و 47 میلی‌متر بر ساعت تعیین گردید. تجزیه آماری نتایج نشان داد که D m همبستگی مثبت و معنی‏داری با مقادیر رس ( ** 963/0)،  سیلت ( ** 371/0) و تخلخل کل ( ** 642/0) و همبستگی منفی و معنی‏داری با درصد شن ( ** 748/0) و میانگین هندسی قطر ذرات ( ** 814/0) خاک داشته است. بنابراین D m می‌تواند در شبیه‏سازی اجزاء بافت و کلاس بافت خاک کاربرد داشته باشد. همبستگی بالای D m با تخلخل خاک نیز گویای آن است که مقادیر بزرگ‏تر D m با خود تشابهی بیشتر توزیع اندازه منافذ خاک، در ارتباط می‏باشد.