مطالعه آزمایشگاهی اثر مقدار رس خاک در تعیین نیاز به پوشش برای سیستمهای زهکشی زیرزمینی

نویسندگان
doi
چکیده

ضرورت استفاده از پوشش (فیلتر) در سیستمهای زهکشی زیرزمینی از موارد مهمی است که در مراحل آغازین طراحی و اجرای یک پروژه زهکشی مطرح میگردد. درصد رس خاک اولین معیار جهت پیش بینی این نیاز میباشد. در تحقیق حاضر آزمایش نفوذسنجی به منظور تعیین نسبت شیب و بررسی پتانسیل گرفتگی و احتمال عبور ذرات خاک از روزنه- های صفحه زهکش بر روی سه نمونه خاک رسی و لوم رسی (با رس بین ۲۵ تا درصد ۴۰ ، (نسبت جذب سدیمی ۱۷ تا ۸۳ و شوری عصاره اشباع خاک بین ۱۰ تا ۱۰۰ دسی زیمنس بر متر انجام گردید. تیمارهای مورد مطالعه شامل زهکشی بدون کاربرد پوشش و سیستمهای دارای پوشش رایج معدنی (شن و ماسه) و پوشش مصنوعی از نوع لفاف از پیش بود. در این آزمایشها، تغییرات دبی، هدایت هیدرولیکی سیستم، نسبت شیب و (PP- ساخته دور لوله زهکش ( 450 شیب خروجی بررسی شد. نتایج نشان داد مقادیر نسبت شیب در سیستم بدون پوشش در بیشتر موارد بزرگتر از یک بوده که نشان دهنده پتانسیل بالای گرفتگی است. با این وجود ریزش خاک زمانی رخ داد که مقدار این شاخصاز مقدار ٣ بیشتر شد. نسبت مقدار شدت جریان خروجی در سیستم با پوشش معدنی و پوشش مصنوعی به سیستم بدون ۱ بدست آمد. با افزایش شیب، هدایت هیدرولیکی سیستم کاهش یافت به طوری که / ۱ تا ۸ / ۳ و ۴ / پوشش به ترتیب ۲ تا ۵ بیشترین کاهش در سیستم بدون پوششاتفاق افتاد. همچنین با محاسبه شیب شکست هیدرولیکی و مقایسه آن با شیب خروجی، مقاومت ذرات خاک در برابر فشار جریان بررسی شد. نتایج نشان داد که سیستم بدون پوشش در نمونه خاک های ۲ و ۳ به ترتیب کمترین و بیشترین عملکرد را داشته است.