فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش ارائه تحلیلی جامع و متوازن از نقش هوش مصنوعی مولد در پژوهش و نگارش دانشگاهی و شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها و ملاحظات اخلاقی آن بر پایه ادبیات موجود بود. مطالعه حاضر با رویکرد مرور نظام‌مند و [S1.1]با بهره‌گیری از برخی مؤلفه‌های چارچوب گزارش‌دهی PRISMA انجام شد. جستجوی ساختاریافته منابع در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ صورت گرفت. از میان ۵۲ مدرک اولیه، پس از حذف موارد تکراری (۴۴ مدرک)، غربالگری عنوان و چکیده (حذف ۹ مدرک) و بررسی متن کامل (حذف ۹ مدرک به دلایل نبود دسترسی به متن کامل، تمرکز بر دوره ابتدایی یا عدم ارتباط مستقیم با پژوهش و نگارش دانشگاهی)، در نهایت ۲۶ منبع معتبر شامل ۲۵ مقاله انگلیسی و یک مقاله فارسی انتخاب و تحلیل شد. تحلیل داده‌ها در این پژوهش به‌صورت کیفی و با [S2.1] استفاده از روش تحلیل مضمون در چهار گام انجام گرفت: استخراج کدهای اولیه، دسته‌بندی آنها در ۱۱ کد محوری، سازمان‌دهی کدهای محوری در سه مضمون اصلی و انجام تحلیل تطبیقی میان مطالعات. یافته‌ها نشان دادند که هوش مصنوعی مولد در سه حوزه اصلی افزایش بهره‌وری پژوهش، ارتقای کیفیت نگارش علمی و تسهیل دسترسی به منابع فرصت‌های قابل‌توجهی فراهم می‌آورد. در مقابل، چالش‌هایی نظیر تهدید اصالت علمی و احتمال سرقت ادبی، تضعیف تفکر انتقادی، وابستگی افراطی کاربران و محدودیت‌های مرتبط با دقت و اعتمادپذیری الگوریتم‌ها برجسته شده‌اند.