فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحولات فناورانه و گسترش محیط‌های یادگیری ترکیبی در آموزش عالی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های بهره‌گیری از کتب درسی دانشگاهی را دوچندان کرده است. کتاب‌های درسی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع یادگیری رسمی، نیازمند رویکردهای هیوتاگوژی نوآورانه هستند تا در بسترهای حضوری و مجازی، نقش مؤثری در یادگیری فعال، عمیق و انتقال‌پذیر ایفا کنند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و سنتز رویکردهای هیوتاگوژیک مؤثر برای استفاده بهینه از کتب درسی در محیط‌های یادگیری ترکیبی است. رویکرد پژوهش حاضر، کیفی و روش آن سنتزپژوهی بود. قلمرو پژوهش شامل کلیه مقالات منتشرشده در دهه اخیر (2025-2015) بود که از این میان تعداد 28 عنوان بر اساس پایش موضوعی محتوایی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌های پژوهش با تحلیل کیفی اسناد موردمطالعه گردآوری شدند. با تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، عوامل کلیدی در چهار کد انتخابی، 10 کد محوری و 50 مقوله شامل رویکرد خودراهبر (مشتمل بر کنترل و استقلال در یادگیری، حمایت ساختاریافته از یادگیری مستقل، خود ارزیابی و پایش یادگیری)؛ رویکرد سازنده گرایی (ساخت و تولید دانش تلفیقی، اتصال مفاهیم و یکپارچه‌سازی منابع)؛ رویکرد یادگیری مشارکتی (استفاده از ابزارها و رسانه‌های تعاملی، فعالیت‌های تیمی مبتنی بر محتوا)؛ رویکرد انتقادی (توسعه تفکر انتقادی، نقد و بازنگری در منابع آموزشی، شخصی سازی منابع مبتنی بر هوش مصنوعی و داده) طبقه‌بندی شدند. یافته‌های پژوهش می تواند برای طراحی برنامه‌های درسی، تولید و بازنگری کتب دانشگاهی و همچنین توانمندسازی اساتید در استفاده مؤثر از منابع درسی در محیط‌های یادگیری ترکیبی مورد استفاده قرارگیرد.