برنامه درسی و آموزش تأملی علم تاریخ مبتنی بر طرح شایستگی‌محور

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.30487/rwab.2026.2066847.1657
چکیده

توجه به دانش برنامۀ درسی و بهره‌گیری از این حوزه برای بازنگری، سازمان‌دهی و طراحی برنامه‌ای مناسب برای رشته‌های تخصصی دانشگاهی، از گام‌های اساسی و مؤثر برای تحقق اهداف هر رشته تحصیلی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی برونداد برنامۀ درسی رشتۀ تاریخ انجام شده است؛ تا بدین طریق به یک الگوی مناسب از برنامه درسی دست یابد. بر همین اساس، پژوهش پیشِ‌رو، با رویکرد توصیفی - تحلیلی و کاربردی و روش اسنادی بر پایۀ پژوهش‌های داخلی و خارجی و تجربۀ زیسته بهره برده است، با طرح این پرسش‌ محوری که قابلیت برنامۀ درسی و آموزش تاریخ و تأثیر آن بر شایستگی علمی و حرفه‌ای فراگیران، در چه سطحی از مطلوبیت قرار دارند؟ چالش‌های محتوایی و آموزشی غیرمتناسب با رسالت این علم و نیازهای جامعه را مورد بررسی قرار می‌دهد تا بازنگری و تحولات برون‌رفت آن را تبیین نماید. بحث و نتیجه‌گیری بررسی داده‌های تاریخی و تجربۀ زیسته پژوهشگران حکایت از آن دارد که فقدان یک چارچوب نظری و عملی و یک برنامه عملیاتی منسجم و کارآمد برای تدریس و ارزشیابی درس تاریخ و جهت‌گیری‌های دور از واقعی و عدم تناسب برنامۀ درسی تاریخ در تقویت شایستگی‌های علمی، اجتماعی و شغلی دانش‌آموختگان، باعث عدم‌تحقق اهداف این علم شده و قابلیت و مهارت‌های آن را کاهش داده است. در نتیجه؛ برای تحول بنیادی و متناسب‌سازی علم تاریخ با قابلیت‌های فراگیران، باید بازنگری جدی از سوی دست‌اندرکاران و نظام معرفتی این رشته صورت گیرد تا به همه ظرفیت‌ها و سرمایه‌های این علم توجه شود؛