فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل اسنادی و طرح مطالعه موردی چندگانه تطبیقی اجرا شد. جامعه پژوهش، سرفصل‌های دروس فناوری دانشگاه فرهنگیان بود که به صورت هدفمند، ۱۴ سند رسمی (شامل نسخه‌های مصوب قبل از بازنگری در دهه ۱۳۹۰ و نسخه‌های بازنگری‌شده فعلی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳) از هفت رشته تحصیلی (آموزش ابتدایی، راهنمایی و مشاوره، زبان انگلیسی، جغرافیا، زبان عربی، تربیت بدنی و دانش آموزان با نیاز ویژه) انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای قیاسی بر اساس چارچوب پنج‌گانه‌ی عناصر برنامه درسی (اهداف، محتوا، فعالیت‌ها، ارزشیابی و منابع) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد ساختار پیشین (دهه ۱۳۹۰)، که یک مدل نظری-حلزونی سه‌گانه مبتنی بر شش مولفه شایستگی بود، به یک مدل دوگانه شامل درس عمومی کاربست فناوری و درس اختصاصی تغییر یافته است. این بازنگری توانست نقص عمومی‌سازی معیوب و خطاهای فاحش (مانند کپی‌برداری منابع بین‌رشته‌ای) را برطرف سازد و محتوای تخصصی مانند تمرکز بر یادگیری زبان به کمک رایانه در رشته زبان انگلیسی، یا بازی‌سازی در رشته ابتدایی را به شدت تعمیق بخشد. با این حال، این تحول چالش‌های جدیدی ایجاد کرده است: ۱) انباشت محتوایی و وسعت غیرعملی در درس عمومی کاربست فناوری و ۲) غیاب مطلق و نگران‌کننده مفاهیم مرتبط با هوش مصنوعی در تمامی سرفصل‌های بازنگری‌شده. اگرچه بازنگری جدید، برنامه درسی را به سمت تولید عملی و تخصصی‌سازی هدایت کرده است، اما با نادیده گرفتن تحولات فناورانه بنیادین (مانند هوش مصنوعی) و تمرکز بر ابزارهای فنی متعدد به‌جای شایستگی‌های پایدار، سرفصل‌هایی منسوخ در بدو تولد ایجاد کرده است.