فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارتقای کیفیت نگارشِ «بیان مسئله» به عنوان محوری اساسی در هدایت فعالیتهای پژوهشی، میتواند به کاهش فاصله میان وضعیت موجود و وضعیت مطلوب بینجامد. با این حال، به رغم نقش کلیدی این بخش در فرآیند تحقیق، مطالعات نشان میدهند که ارزیابیِ نظاممندِ کیفیت بیان مسئله، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بدین‌منظور با استفاده از پژوهش روش‌های آمیخته اکتشافی تلاش‌گردید تا ضمن شناسایی نشانگرهای سنجش کیفیت بیان‌مسئله پژوهش، به ارزیابی وضعیت موجود در پایان‌نامه‌های حوزه علوم رفتاری پرداخته‌شود. درخش اول،50 سند مرتبط، شناسایی و مورد مطالعه قرار گرفته و چارچوب نشانگرها برای ارزیابی کیفیت بیان مسئله بر اساس 60 نشانگر تهیه و 11ملاک طبقه بندی شد. در بخش دوم، کیفیت رعایت نشانگرها در 32 پایان‌نامه ارزیابی‌شد. ارزیابی پایان‌نامه‌ها به‌ترتیب بالاترین تا پایین‌ترین میزان رعایت، به ملاک ارتباط با اهداف پژوهش با32/71%، ملاک محدودیت و تمرکز با 5/64%، وضوح و شفافیت بیان‌مسئله(9/54%)؛ اهمیت و ضرورت بیان‌مسئله(52%)؛ مبتنی برشواهد و مطالعات پیشین(9/50%)؛ منطقی و توجیه علمی داشتن(7/50%)؛ قابلیت آزمون و اجرای عملیاتی(5/48%)؛ اصالت بیان‌مسئله(4/48%)؛ بیان ارتباط بین مفاهیم اصلی پژوهش(3/43%)؛ پشتیبانی از پژوهش‌های آینده(2/42%)، انعکاس، ریشه‌یابی و شکاف(خلأ) علمی و پژوهشی(5/37%) اختصاص‌دارد. تحلیل داده‌ها نشان‌می‌دهد که از میان 60 نشانگر، تنها یک نشانگر (معادل 2%)، به‌طور معناداری در سطح «تسلط» رعایت‌شده‌است. بررسی 32‌سند منتخب نشان‌می‌دهد که هیچ‌یک از این اسناد در رعایت نشانگرها به حد تسلط دست‌نیافتند. این میزان بالا از عدم‌رعایت نشانگرهای اساسی بیان‌مسئله، ضرورت توجه به این موضوع و آموزش نشانگرهای کیفیت تدوین بیان‌مسئله پژوهش به‌طور‌ ویژه در دروس روش‌های تحقیق و کاربرگ‌های ارزیابی مستندات پژوهشی را به‌وضوح نمایان می‌سازد.