معیارهای ارزشیابی کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی اثربخش

نویسندگان

1 استادیار، تکنولوژی آموزشی، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران.

doi
10.30487/rwab.2025.2055564.1647
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تدوین معیارهای ارزشیابی کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی اثربخش بود. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی از نوع استقرایی انجام شد. جامعه‌ آماری این پژوهش، کلیه نتایج پژوهشی مربوط به ویژگی‌ها و قابلیت‌های کتاب‌های درسی الکترونیکی، منتشر شده و قابل دسترس در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و با لحاظ کردن ملاک‌های ورود و خروج نتایج پژوهشی، تعداد 22 مقاله علمی مرتبط با هدف پژوهش برای تحلیل نهایی که به روش تحلیل مضمون انجام شد، انتخاب گردید. یافته‌های پژوهش شامل تعداد50 معیار ارزشیابی برای کتاب درسی دانشگاهی الکترونیکی اثربخش بود که در پنج دسته: اثربخشی محتوایی، اثربخشی آموزشی، اثربخشی قابلیت تعاملی و چندرسانه‌ای، و اثربخشی رابط کاربری، و اثربخشی قابلیت تکنولوژیکی، فنی و توزیع و نشر طبقه‌بندی شد. اعتبار بخشی نتایج توسط متخصصان و با استفاده از چک‌لیست CASP برای پژوهش کیفی انجام، و مورد تأیید قرار گرفت. معیارهای ارزشیابی حاصل از این پژوهش می‌تواند برای ارزشیابی کیفیت کتاب‌های درسی الکترونیکی به کار رود و نتایج آن برای کمک به بهبود طراحی و تولید اثربخش‌تر این نوع کتاب‌های درسی مورد استفاده قرار گیرد.