پژوهش در علوم جنایی، با رویکردی انتقادی و با استناد به برنامه های درسیِ رشتۀ حقوق جنایی و جرم شناسی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق و فقه،پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران.

doi
10.30487/rwab.2025.2031323.1615
چکیده

این مقاله با نمایاندنِ اهمیت پژوهش در پهنۀ علوم جنایی، وضعیتِ این علوم را در سامانۀ آموزش عالیِ ایران (با تمرکز بر رشتۀ حقوق، و به‌ویژه گرایش تحصیلات تکمیلیِ حقوق جنایی و جرم‌شناسی)، با رویکردی انتقادی بررسی می‌کند.مقاله با معرفی گونه‌های پژوهش نظری و عملی در علوم جنایی، نشان می‌دهد که شکل نظریِ پژوهش در این علوم به طور برجسته‌ای نسبت به گونۀ عملیِ پژوهش، در سامانۀ آموزش عالیِ ایران پررنگ‌تر و رایج‌تر است. نویسنده استدلال می‌کند که با وجود سهم علوم جناییِ حقوقی در پژوهش‌های نظری، این گونه پژوهش‌ها در علوم جناییِ تجربی نیز غالب بوده اند. به منظور اثبات این فرضیه که سهم پژوهش‌های نظری نسبت به گونۀ عملیِ آن‌ها در علوم جنایی در ایران بیش‌تر بوده است، نویسنده با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی با ابزار کتاب‌خانه‌ای، به فراخور از از داده‌های استنادی با آوردنِ نمونه‌هایی از نوشتگان و آثار علوم جنایی در ایران، همراه با برخی گزارش‌ها، آمارها و سندها، نیز بهره برده است.نویسنده با معرفی مهم‌ترین چالش‌های پژوهش در علوم جنایی در ایران (شامل نبودِ معیار و ضابطۀ مشخص و مدوّن در روش‌شناسیِ پژوهش در علوم جنایی، افزایش کمّی و کاهش کیفیِ پژوهش‌‌های علوم جنایی و بازتاب آن‌ها در سطح سیاست‌گذاری، و اخلاق حرفه‌ایِ پژوهش در پهنه علومِ جنایی)، راهکارهایی برای برون‌رفت از آن‌ها پیشنهاد داده است.