خوانش تربیتی تاریخ بیهقی: دلالتهایی برای برنامهدرسی در آموزش دانشگاهی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.30487/rwab.2025.2032456.1619چکیده
هدف اساسی پژوهش حاضر، خوانش تربیتی کتاب تاریخ بیهقی نوشته ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی، به مثابۀ یکی از مهمترین کتابهای مورد استفاده در آموزش دانشگاهی در حوزۀ علوم انسانی، از طریق شناسایی دلالتهای آن برای برنامۀ درسی دانشگاهی بوده است. تحلیل محتوای کیفی از نوع متعارف یا قراردادی به عنوان طرح پژوهش انتخاب گردید. متن مورد تحلیل، نسخۀ سهجلدی تاریخ بیهقی (مجلد پنجم تا دهم) بود. فرایند تحلیل دادهها از طریق کدگذاری سه مرحلهای باز، محوری و انتخابی انجام شد. نتایج پژوهش شامل شناسایی و ارائۀ 30 دلالت از کتاب تاریخ بیهقی برای برنامۀ درسی از جمله مدیریت و نظم سازمانی و اجتماعی، مسئولیتپذیری، اخلاق شغلی و حرفهای، برنامهریزی، شأن و جایگاه حرفهای، هوش معنوی، هوش اجتماعی، رفتار اجتماعی، برابریطلبی، رفتار قدرشناسانه، خردورزی در امور، صداقت در رفتار، هدفمندی، سیاستورزی، آیندهنگری اقتصادی، تغییرپذیری، سادهزیستی، و امیدآفرینی است. علاوه بر این، قسمتهایی از تاریخ بیهقی، شامل داستانها و حکایتهایی که از بیشترین دلالتهای برنامۀ درسی برخوردار بودند شناسایی و به عنوان متنهای پیشنهادی برای آموزش دانشگاهی معرفی شدند.
