از خوانش تا آموزش ارزیابی کارآمدی کتاب «آشنایی با معماری معاصر» در بازخوانی و آموزش تحولات و تجربیات معماری معاصر
نویسندگان
1 دانشیار، گروه معماری،. دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
2 پژوهشگر دکتری تخصصی معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30487/rwab.2025.2031355.1616چکیده
در فرایند آموزش معماری، یکی از موضوعات کلیدی، شناختِ سیرِ تحولات تاریخی سبکهای مختلف است تا با واکاوی زمینههای پیدایش آنها، تعامل معماران با مبانی فکری ـ فلسفی و نمود آن در پروژههای شاخص هر دوره، تحلیل شود. اهمیت این امر تا حدیست که درس «معماری معاصر غرب» از دروس اصلی دورۀ کارشناسی مهندسی معماری است. از اینرو، این مقاله در پی آن است تا با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با به کارگیری شاخصهای نقد شکلی و نقد محتوایی، کتاب «آشنایی با معماری معاصر» از کتب درسی نشر دانشگاه پیام نور را در قامت یک منبع آموزشی دانشگاهی برای این درس، بررسی کند و انطباق ساختار و محتوای آن را با سرفصل مصوب وزارت علوم ارزیابی نماید. در این راستا، گستردگی موضوعی و غنای محتوای کتاب، با چهار عنوان از دیگر کتب فارسی پراستناد در همین حوزۀ موضوعی، مقایسۀ تطبیقی نیز شده است. یافتههای پژوهش حکایت از آن دارد که جامعیت محتوایی نسبت به دورههای تاریخی و سبکهای بررسی شده کامل نیست و به موضوعاتی همچون کنگرۀ سیام و منشور آتن، اکسپرسیونیسم و ترادیسیونالیسم، راسیونالیسم متأخر و شیوهگرایی نوین، و جنبشهای دهۀ 1960 پرداخته نشده است، حال آنکه این سبکها از موارد شاخص اثرگذار بر سیر جریانات فکری ـ فلسفی معماری معاصر غرب هستند و میتوان گفت این کتاب، حدود نیمی از مطالب مورد تأکید سرفصل مصوب وزارت علوم را پوشش داده است. از سویی دیگر، به دلیل تمرکز محتوای کتاب بر معماری معاصر که هم وجهی فکری ـ فلسفی و هم وجهی کالبدی ـ بصری دارد، نیاز به جداول تحلیلی و مقایسهای و تصاویری خوانا از بناهای شاخص هر سبک برای یادگیری عمیقتر و دقیقتر دانشجویان به چشم میخورد. امید است نتایج پژوهش و پیشنهادات ارائه شدۀ مبتنی بر آنها، بتواند در صورت صلاحدید مؤلفان، برای تصحیح و تکمیل این اثر در ویرایشهای بعدی، به کار گرفته شود؛ و مرور نقادانۀ این اثر، برای مؤلفان و مدرسان حوزۀ مبانی نظری معماری، خصوصاً معماری معاصر، مثمرثمر باشد.
