بررسی و نقد کتاب «هندسۀ دانش‌های قرآنی و حدیثی» نوشتۀ محمد علیزاده قائمیه

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران .

doi
10.30487/rwab.2025.2023723.1605
چکیده

کتاب‌های درسی، نقش مهمی در تحقق اهداف آموزشی در مراکز آموزش عالی دارد و هر چه کتاب درسی از کیفیت بیشتری برخوردار باشد، کیفیت آموزش نیز ارتقاء می‌یابد. یکی از اولین منابعی که برای درس «هندسۀ دانش‌های قرآنی و حدیثی» در رشتۀ الهیات و معارف اسلامی با گرایش علوم قرآن و حدیث به رشتۀ تحریر درآمده، کتاب هندسۀ دانش‌های قرآنی و حدیثی نوشتۀ آقای محمد علیزاده قائمیه است. این اثر به رغم تلاش‌های ارزندۀ مؤلف در تألیف و تدوین، از اشکالات محتوایی و ساختاری دور نمانده و نیازمند نقد و بررسی جدی است. در این مقاله که به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی سامان یافته، کتاب هندسۀ دانش‌های قرآنی و حدیثی از حیث شکل و ظاهر، محتوا، ساختار و روش بررسی و نقد شده است. یافته‌های تحقیق نشان داد که این کتاب به لحاظ شکل و ظاهر به دور از خلاقیت و جذابیت طراحی و تنظیم شده است. محتوا نیز بیانگر عدم تسلط نویسنده بر متن و در نهایت نداشتن نوآوری است. همچنین، مشخص شد که ساختار کتاب نیز غیر منسجم و نامنظم است و با مشکلاتی از قبیل چینش نامناسب فصل‌ها و درس‌ها، وجود فصل‌های اضافه و نبود بخش نمایه و واژه‌شناسی همراه است. در کنار ایرادهای پیشین، کتاب از لحاظ نگارشی نیز دارای غلط‌های املایی و خطاهای دستوری و در بسیاری از موارد فاقد علائم نگارشی و سجاوندی است. از نظر روشی هم، معرفی نکردن روش تحقیق، عدم ارجاع در بسیاری از نقل‌ها، و ارجاع‌دهی غیر روشمند از ضعف‌های این کتاب است.

کلیدواژه‌ها