شناسایی مؤلفه‌های مؤثر در طراحی محیط آموزش مجازی دورۀ تربیت تدوینگری متون درسی مبتنی بر تجربۀ زیستۀ اساتید کارآموز

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران.

doi
10.30487/rwab.2024.2011140.1581
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و استخراج مؤلفه‌های مؤثر در طراحی محیط آموزش مجازی دورۀ تربیت تدوینگری متون درسی مبتنی بر تحلیل تجربیات زیستۀ اساتیدکارآموز در حوزه‌های علمیۀ خواهران انجام شد. این مطالعۀ کیفی به روش تحقیق پدیدارشناختی توصیفی و طی مصاحبۀ عمیق نیمه‏ساختاریافته با 30 نفر از اساتید شرکت‌کننده در دورۀ تدوینگری متون با دو  گروه کانونی صورت گرفته است. نمونه‌گیری از مصاحبه‏شوندگان با استفاده از اصل اشباع نظری به صورت هدفمند انجام گرفت. در تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از تحلیل مضمون کدهای این تجربۀ زیسته در قالب 400 مضمون پایه و سپس تقلیل آن به 20 مضمون سازمان‏دهنده به دست آمد. از میان این تجارب زیسته، چهار مضمون فراگیر «حس حضور و ارتباط در دوره»، «راهبردهای آموزشی‏ـ‏مهارتی»، «پایش عملکردی کارآموزان» و «فرصت‌های معطوف به اساتید کارآموز» تفسیر شد. در این تجربۀ زیسته، «حس حضور و ارتباط در دوره» دارای فراوانی بیشتری بود که حاکی از بیشترین تأثیر این مؤلفه بر موارد دیگر است. از مهم‏ترین یافته‌های این مطالعه در رابطه با تجربۀ زیسته اساتید کارآموز ارتباط با مدرسان دوره، ارتباط سازنده، غلبۀ نوعی توجه و  تعامل محترمانه و اخلاق‏مداری مسئولانه و شکل‏گیری چالش‌هایی نسبت به مهارت فراگیران، کلاسداری و مشارکت دادن فعال فراگیران و در نهایت احساس حضور فراگیران در یک کلاس درس واقعی بود که در تجربیات کنشگران بر آن‏ها تأکید شده است. در نتیجه با مهندسی معکوس و مطالعه و دقت در تجربیات زیستۀ فراگیران موفق، می‌توان گفت جهت تدوین الگوی طراحی آموزشی مجازی اثربخش، فراهم کردن فرصت‏های تعامل و ارتباط سازندۀ استاد و دانشجو مهم‌ترین راهکار است.