طراحی الگوی چابک سازی کتب و برنامه‌های درسی آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه آزاد اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

2 دانشیار مطالعات برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

4 استادیار گروه علوم تربیتی،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
10.30487/rwab.2024.2014814.1589
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، طراحی الگوی چابک سازی کتب و برنامه‌های درسی آموزش عالی بود. به این منظور از روش داده بنیاد و رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده گردید. میدان پژوهش، اساتید و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی بودند. داده‌های پژوهش با استفاده از مصاحبه‌های فردی نیمه ساختاریافته جمع‌آوری گردید، نمونه آماری شامل 14 نفر از دانشجویان و 10 نفر از اساتید آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه بودند که به شیوه نظری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله‌ای اشتراوس و کوربین (1990) تحلیل‌شده‌اند. یافته‌های پژوهش بیانگر این است که تسریع نوآوری در تألیف کتب و برنامه‌های درسی مبتنی بر سازنده گرایی، به‌مثابه پدیده محوری عمل می‌کند و زمینه‌های فردی، دانشگاهی و فرا دانشگاهی در این بخش تأثیرگذارند. همچنین شرایط علی شامل افزایش پیچیدگی و پویایی محیطی، ضعف صلاحیت و شایستگی فارغ‌التحصیلان، خمودگی سیستماتیک دانشگاه‌ها (تنزل نقش و جایگاه) بود. عوامل مداخله‌گر مشتمل بر سطح بلوغ و توسعه نیروی انسانی، سطح نوآورانه و فناورانه بودن کتب و برنامه‌های درسی، سطح مشارکت ذینفعان بودند و راهبردهای مدنظر، مشارکت در طراحی‌های برنامه‌های درسی، بهسازی برنامه‌ها در راستای چابک سازی، گذر از دانش نظری به دانش عملی احصا شدند. درنهایت پیامدهای چابک سازی کتب و برنامه‌های درسی، ارتقا کیفیت محتوای آموزشی کتب و برنامه‌های درسی به کمک صلاحیت محوری و اشتغال پذیری عنوان گردید.