جذابیت نگارشی در نگارش علمی دانشگاهی: مطالعهای پدیدارشناختی
نویسندگان
1 مدرس دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی ارشد تحقیقات آموزشی، بخش تخصصی پژوهش و سنجش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران.
3 دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علومتربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30487/rwab.2023.1998733.1561چکیده
در دوران کنونی، دانشگاهها به ویژه دانشگاههای ایرانی با مسائل گوناگونی در حوزهی نگارش علمی مواجه هستند. جذابیتنگارشی از مهمترین ویژگیهای مخاطبمحوری در نگارش علمی است. شواهد میدانی و اسناد پژوهشی نشانگر کمتوجهی به این ویژگی راهبردی است. این واقعیت، ضرورت توجه و تلاش برای شناسایی نظام نشانگرهای سنجش کیفیت جذابیتنگارشی و ارائه راهکارهایی برای ارتقای آن را دوچندان میسازد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی نظام نشانگرهای سنجش کیفیت جذابیتنگارشی در نگارش علمی دانشگاهی انجام شدهاست. بدینمنظور از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی استفادهشد. میدان پژوهش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران است. نمونه پژوهش، 12 نفر از استادان و مدرسان بودند که به شیوه هدفمند از نوع ملاکی انتخابشده و با آنها مصاحبه نیمهساختاریافته انجامشد؛ در مصاحبه نهم، دادهها به اشباع رسیدند و برای اطمینان، 3 مصاحبه دیگر نیز انجامشد. تحلیل مصاحبهها با استفاده از راهبرد دیکلمن، به شناسایی 51 نشانگر و دستهبندیآن در قالب 9 ملاک سنجش ویژگیهای جذابیت نگارشی شامل «خلاقانهنویسی»، «برانگیزانندگینوشتاری»، «مختصرنویسی»، «سادهنویسی»، «شفافیتنگارشی»، «نظمِ صفحهآرایی»، «خلاصهکنندههای جذاب (استفاده مناسب از علائم گرافیکی)»، «انسجامبخشی درونمتنی» و «صحیحنویسینوشتاری»، انجامید. به نظر میرسد رعایت نشانگرها و ملاکهای جذابیتنگارشی بتواند در بهبود کیفیت نوشتارها، افزایش گرایش به مطالعات، ارتقای فرهنگ مطالعه و استفاده از یافتههای علمی نقش مهمی را ایفا کرده و آنها را تسهیل نماید. در انتها، بحث و نتیجهگیری با توجه به یافتههای پژوهش حاضر و سایر پژوهشها انجام شد و راهکارهایی نیز ارائه گردید.
