شناسایی ملاک‌ها و نشانگرهای اصیل‌نویسی در نگارش علمی دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، بخش تخصصی پژوهش و سنجش، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران.

2 دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 مدرس دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30487/rwab.2023.1987891.1548
چکیده

با توجه به تغییراتی که امروزه در فضای آموزش عالی در جریان است، ارتقای کیفیت نگارش علمی، یکی از اهداف عمده و اصلی نظام آموزشی و یکی از دغدغه‌های اصلی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، دانشجویان و دانشمندان به‌شمار می‌آید. برای این امر، لازم است سطوح کیفی ویژگی‌های آن شناخته شوند و تمرین‌های مستمر و دقیق برای کسب و ارتقای توانمندی‌ها از طریق خودارزیابی، ارزیابی همگنان و متخصصان انجام‌ شود. اصالت نگارشی، از مهم‌ترین ویژگی‌های نگارش علمی دانشگاهی است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی ملاک‌ها و نشانگرهای اصیل‌نویسی در نگارش علمی دانشگاهی است. بدین‌منظور با استفاده از روش پدیدارشناسی و مصاحبۀ نیمه‌ساختارمند با دوازده نفر از اعضای هیئت علمی دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران که از طریق روش نمونه‌گیری ملاکی انتخاب ‌شده بودند، داده‌ها گردآوری‌ شد. یافته‌ها به شناسایی 52 نشانگر و دسته‌بندی هفت ملاک شامل «آزادمنشی نگارشی»، «اخلاق‌ منبع‌گزینی و منبع‌نویسی»، «عاملیت‌بخشی به ‌اخلاق ‌نگارشی»، «مستدل‌نویسی»، «محتمل‌نویسی»، «کاربردی بودن» و «بازتاب اندیشه و نگرش پژوهشگر» منجر شد. نتایج پژوهش بر اهمیت انکارناپذیر اصیل‌نویسی در نگارش علمی دانشگاهی و ضرورت آموزش مبتنی بر ملاک‌های آن صحه می‌گذارد. آموزش و ارزشیابی متون پژوهشی مبتنی بر ملاک‌ها و نشانگرهای شناسایی‌‌شده، می‌تواند در بهبود کیفیت نگارش علمی دانشگاهی مفید واقع شود. در انتهای پژوهش، پیشنهادهایی برای بهبود اصالت نگارش علمی دانشگاهی ارائه شد.