بازنمایی آموزش مهارت گفتگو در کتاب‌های آموزش زبان فارسی بر اساس رویکرد ارتباطی مطالعه موردی مجموعه مینا

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان شناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد رشته زبانشناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 عضو هستۀ پژوهش‌های کاربردی برای توسعۀ آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.30487/rwab.2023.1987352.1547
چکیده

کتاب‎های آموزش زبان یکی از ابزارهای تقویت مهارت‎های زبانی زبان‏آموزان هستند. از آن‎جا که رویکردهای مختلف آموزش نقش مهمی در انتقال محتوای منابع آموزشی دارند، بررسی چگونگی بازنمایی این رویکردها در کتاب‌های درسی می‌تواند به بهبود کیفیت زبان‎آموزی کمک کند. رویکرد ارتباطی یکی از روش‏هایی است که تا کنون در آموزش زبان بسیار مورد توجه بوده، و توانسته به استفاده کاربردی و تعاملی از زبان خارجی/دوم منجر ‎شود. در این پژوهش به بررسی چگونگی بازنمایی رویکرد ارتباطی در آموزش مهارت گفتاری در کتاب‏های مجموعه آموزش زبان مینا پرداخته شده است. به این منظور، ابتدا با مطالعه آثار مرتبط با موضوع پژوهش یک فهرست بازبینی جهت بررسی چگونگی بازنمایی رویکرد ارتباطی در آموزش مهارت گفتگو بر اساس نظرات تعدادی از متخصصان حوزه آموزش ارتباطی تهیه شد. آن‌گاه، فعالیت‎های گفتگومحور سه جلد مجموعه مینا گردآوری و بررسی شد و در سه طبقه انفرادی، دونفره و گروهی دسته‎بندی گردید. در نهایت، با توجه به داده‎های جمع‌آوری‌شده، مؤلفه‎های فهرست بازبینی نام‎برده بررسی و مبتنی بر طیف لیکرت رتبه‏دهی شدند. نتایج حاصل از مشاهدات در این پژوهش نشان می‎دهد که ادعای نویسندگان مجموعه مینا مبنی بر این که اجرای تمرینات کتاب تنها بر پایه رویکرد ارتباطی آموزش زبان امکان‎پذیر است، تا حد زیادی در فعالیت‎های گفتاری جلد اول و سوم مجموعه مشهود است اما جلد دوم با وجود دربرداشتن موضوع‎های مرتبط با زندگی واقعی و موقعیت‎های تعاملی، دارای فعالیت‎های تولیدی گفتاری کمی بوده بنابراین انتظار می‌رود در جلد دوم نیز مهارت گفتاری به میزان کافی مورد توجه قرار گیرد.