پدیدارشناسی، ساخت و اعتباربخشی انگارۀ روایی پسینی سنجۀ زبان در آزمون ورودی دانشگاه: کاربردهایی برای آزمون‏سازی در تحصیلات تکمیلی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان انگلیسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران .

2 دانشجوی دکتری، گروه زبان انگلیسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

3 استادیار، گروه زبان انگلیسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران گروه زبان انگلیسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، ایران

4 استادیار، گروه زبان انگلیسی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران

doi
10.30487/rwab.2023.1982793.1540
چکیده

رویکردهای استاندارد به ساخت آزمون علی‌رغم مزایای گوناگون، به‌دلیل تفکیک آموزش از ارزشیابی در ساحات گوناگون، باعث ایجاد تأثیرات تعقیبی غیرسازندۀ فراوانی شده‌اند. در این میان، اهداف برنامۀ ملی درسی ایران که یک تلاش راهبردی برای ایجاد تغییرات مثبت در آموزش کشور بود، به‌دلیل همین اثرات تعقیبی، محقق نشده است. به‌دلیل خلأ تحقیقاتی در زمینۀ پدیدارشناسی این موضوع و نقایص روش‌شناختی و معرفت‌شناختی در پرداخت به آن، تحقیق حاضر تلاشی است تا با اتخاذ یک طرح چندمرحله‏ای ­ چندروشی، ضمن کشف مغایرت‏های سنجۀ زبان انگلیسی آزمون ورودی دانشگاه با برنامۀ ملی درسی در کتاب‌های ویژن، یک انگارۀ معتبر از مؤلفه‌ها و متغیرهای روایی پسینی این آزمون ارائه دهد و سپس با تحلیل ساختاری در ماتریس اثرات متقاطع، راهبردهایی را در اختیار سیاست‌گذاران آموزشی قرار دهد. بدین منظور ده نخبه در زمینۀ آموزش زبان انگلیسی و 510 نفر از شرکت‌کنندگان در آزمون ورودی دانشگاه، به ترتیب، با نمونه‌گیری هدف‌دار و در دسترس برای مراحل تحقیق انتخاب شدند. در گام اول، پدیدارشناسی با روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته از نخبگان حاکی از مغایرت اهداف آزمون با برنامۀ ملی درسی در پنج بُعد اساسی است. مدل‌سازی معادله ساختاری نیز نشان داد که 26 متغیر در هفت مؤلفه (فاکتور) در انگارۀ روایی پسینی این آزمون دخالت دارند. نتایج تحلیل ساختاری نیز متغیرهای راهبردی، حیاتی، تأثیرگذار، دو‌وجهی و تنظیم‏گر در این نظام تأثیرات را مشخص و اولویت‌بندی کرد و متناسب با آن کاربردهایی برای آزمون‏سازی در تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیشنهاد شد. این نتایج دارای کاربردهای نظری، عملی، روش‌شناختی و راهبردی است.