اثر افزودن ورمی کمپوست آماده و چای کمپوست به بستر مواد خام تهیه شده از پسماند جامد گاوی روی محصول نهایی ورمی کمپوست

نویسندگان
doi
10.22034/saps.2025.66203.3349
چکیده

مقدمه و اهداف: هدف تحقیق حاضر بررسی امکان فراهم آوردن محیط رشد مناسب­تر برای تغذیه بهتر ورمی (کرم)، و افزایش بازده تبدیل پسماند و نیز مطالعه اثر افزودن درصدی از ورمی­کمپوست و بازگردانی چای کمپوست به بستر ورمی­کمپوست حاوی درصدی از پسماند جامد و خالص گاو، روی کیفیت کمپوست، تغییرات وزن زیست­توده کرم و میزان کوکون نسبت به تیمار شاهد بود. مواد و روش­ها: این مطالعه به مدت پنج هفته با هشت تیمار (C 70 V 30 W، C 80 V 20 W، C 90 V 10 W، C 100 W (شاهد)، C 70 V 30 T، C 80 V 20 T، C 90 V 10 T، C 100 T) که هر تیمار دارای درصدی از پسماند جامد گاو ( % C) و ورمی­کمپوست ( % V) بود، در قالب طرح کرت­های خرد­شده بر مبنای طرح کاملا تصادفی در سه تکرار برای وزن زیست­توده کرم و میزان کوکون انجام شد که در آن تیمارها در کرت­های اصلی و هفته­ها در کرت­های فرعی قرار گرفتندحروف T وW، نشان دهنده به­ترتیب چای کمپوست بازگردانی شده (T) و آب (W) می­باشند. افزون بر این، اندازه­گیری عناصر ماکرو (K، N، P) و میکرو (Cu، Fe، Mn، Zn)، نسبت C/N، EC و pH در پایان هفته پنجم صورت گرفت که داده­های حاصل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار تجزیه شدند. یافته­ها: نتایج نشان داد که در طی فرایند تولید کمپوست، با افزودن 30 درصد ورمی­کمپوست به پسماند جامد گاو، مقادیر زیست­توده کرم، تعداد کوکون، نسبتC/N ، N وpH  افزایش می­یابد. اما افزودن چای کمپوست بجز EC و K، روی بقیه متغیر­های وابسته اثر منفی داشت. بیشترین اثر منفی در ترکیب 10 درصد ورمی­کمپوست با 90 درصد پسماند جامد گاو مشاهده شد. در تیمارهای مختلف تغییرات معنی­داری در میزان P مشاهده نشد. نتیجه­گیری: نتایج به­دست آمده حاکی از اثر مثبت افزودن 30 درصد ورمی­کمپوست به مواد خام روی زیست­توده کرم، تعداد کوکون و برخی عناصر ماکرو و میکرو موجود در ورمی­کمپوست حاصل و اثر منفی افزودن چای کمپوست به مواد خام، روی متغیرهای مذکور بود.