شاخصها و مؤلفههای شایستگی مؤلفان کتب درسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
3 دانشیار مطالعات برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
4 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
doi
10.30487/rwab.2023.1986012.1542چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی شایستگیهای مؤلفان کتب درسی بود. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش آن سنتزپژوهی بود. جامعۀ پژوهش تمام مقالاتی هستند (124 مقاله) که از سال 1390 تا 1400ش و 2007 تا 2022 م درمورد شایستگیهای مؤلفان کتب درسی ارائه شدهاند. نمونۀ پژوهش سی مقاله بود که این تعداد براساس پایش موضوعی، اشباع نظری دادهها و بهصورت هدفمند انتخاب شدهاند. دادههای پژوهش با استفاده از تحلیل کیفی مقالات مورد مطالعه، گردآوری شدهاند. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از الگوی شش مرحلهای روبرتس بوده است. ابعاد توسعۀ حرفهای معلمان در سه بُعد، سیزده عامل و 77 مقوله شامل بُعد شایستگیهای عمومی(مهارتهای ادراکی، مهارتهای شناختی، انگیزش و توسعهیافتگی)؛ بُعد شایستگیهای تخصصی (سواد اطلاعاتی، مهارتهای حرفهای تخصصی تألیف، مهارتهای روانشناختی، آشنایی با قوانین تألیف و مدیریت دانش پداگوژیک) و بُعد تعهد (تعهد حرفهای، اخلاقی، اجتماعی، ملی و دینی) طبقهبندی شدند. نتایج نشان داد که برای تألیف مناسب کتب درسی مؤلفان نیاز به شایستگیهای عمومی، تخصصی و تعهدی نسبتبه حرفه خود دارند. شایستگیهای مؤلفان در تمام ابعاد سهگانه نیازمند نگاهی فراسازمانی و ملی است تا بتوان به اهداف بهسازی منابع آموزشی دست یافت. ازاینرو توجه به این دست شایستگیها برای مؤلفان با توجه به اهمیت و جایگاه محتوای رسمی که در کشور ما در غالب کتاب در مدارس و دانشگاهها ارائه میشود، از اهمیت ویژهای برخوردار است.